بررسي تطبيقي رويكرد قرآن ‌پژوهي «آمنه ودود» و «عايشه بنت‌الشاطي» (با تأكيد بر مباني و روش‌ها)

شناخت رويكردهاي قرآن‌ پژوهي مفسران، زمينه فهم، تحليل و نقد آرا و نظرات ايشان را فراهم مي‌سازد؛ زيرا متون تفسيري، متأثر از جهان‌بيني و انگاره‌هاي ذهني مفسر و نيز بازتابي از اقتضائات فرهنگي و اجتماعي عصر اوست. تأثير عنصر جنسيت نيز در فهم متون ديني از جمله مقولاتي است كه اخيراً در حوزۀ فهم و تفسير قرآن، موضوعيت يافته است. از اين رو، اين پژوهش با روش توصيفي ـ تحليلي در يك بستر تطبيقي به بررسي گرايش، مباني و روش‌هاي تفسيري «آمنه ودود» و«بنت‌الشاطي»، دو تن از بانوان قرآن‌پژوه پرداخته است. نتايج به دست‌آمده، حاكي از آن است كه گرايش تفسيري آمنه ودود، اجتماعي، فراجنسيتي و عدالت‌محورانه است. او در اين راستا از روش هرمنوتيكي و تحليل‌هاي فلسفي در تبيين گفتمان‌هاي قرآن بهره برده است. جهت‌گيري مباني و روش‌ها در فهم قرآنيِ آمنه ودود در تفسير اجتماعي‌اش، او را به احكام اسلامي در حوزه زنان مي‌كشاند تا خوانشي نو و عصري از آن‌ها ارائه دهد. اما گرايش تفسيري بنت‌الشاطي، ادبي ـ كلامي در راستاي اعجاز بياني قرآن است. او تلاش دارد تا از نگاه زبان‌شناسانه، بر اعجاز بياني قرآن تأكيد كند و آرايي همسو با جريان تفسير بياني را مطرح نمايد.