جايگاه طبيعي و اجتماعي زنان در تفكر ابن رشد

مطالعه و درك رويكرد فيلسوفان قديم به مسئله زنان يكي از مباحثي است كه اخيرا مورد توجه بسيار قرار گرفته است. ديدگاه ابن رشد، فيلسوف مسلمان، در باب زنان در بازخواني تاريخ فلسفه غرب و اسلامي‌ به طور شگفت انگيزي از حيث پيشرو بودن جلب نظر مي‌نمايد؛ گويي نظرات متفكري معاصر را مي‌خوانيم نه ‌انديشمندي از اعماق قرن دوازدهم. از آن جا كه هيچ پژوهش مستقلي به زبان فارسي دربارۀ نظر ابن رشد در مورد زنان صورت نگرفته است، بررسي و انتشار ديدگاه او ضروري مي‌نمايد. بنابراين ما در اين مقاله كوشيده ايم جمع‌بنديي كلي‌ از نظرات او ارائه دهيم. نظرات او دربارۀ زنان را در دو اثر مهم او، شرح جمهوري افلاطون و بدايه المجتهد، مي‌توان يافت. او در شرح جمهوري افلاطون بر آن است از آن جا كه زنان داراي توان عقلاني برابر با مردان هستند بايد از حقوق برابر هم برخوردار باشند. به علاوه او در همين اثر بر آن است جامعه‌اي كه ظرفيت‌ها زنان را نشناسد و به كار نگيرد هرگز روي رشد و شكوفايي اقتصادي و اجتماعي را نخواهد ديد. بنابراين جوامع، دست كم براي خير و صلاح خود مي‌بايست به زنان مانند مردان حق تحصيل و اشتغال و مانند آن را اعطا كنند.