بررسي افزايش ظرفيت جمعيت پذيري ناشي از عدم انطباق طرح تفصيلي با طرح جامع مطالعه موردي: منطقه 4 شهر تهران

طرح جامع شهر تهران در سال 1386 مصوب و طرح تفصيلي شهر تهران در سال 1392 مصوب شده است و طبيعتاً مي‌بايست طرح تفصيلي شهر در قالب طرح جامع و با حداقل تغييرات پهنه‌هاي اصلي تهيه مي‌شده است. اما بررسي‌هاي انجام‌شده حاكي از تغيير نزديك به 20 درصدي پهنه‌هاي طرح جامع در طرح تفصيلي مصوب شهر تهران است. اين تغييرات باعث پيامدهاي مختلف از جمله افزايش جمعيت، كاهش سرانه‌هاي خدماتي، افزايش ترافيك و.. خواهد شد. مقايسه ميزان عدم انطباق بين طرح تفصيلي و طرح جامع، در بين مناطق شهر تهران نشان داده است كه منطقه 4 با 2052 هكتار تغيير (33% پهنه‌هاي طرح جامع) بيشترين ميزان تغييرات را دارا بوده است. در همين راستا تحقيق حاضر به دنبال بررسي وضعيت تغييرات پهنه‌ها و زير پهنه‌هاي طرح جامع در طرح تفصيلي منطقه 4 و پيامدهاي آن مي‌باشد. نتايج تحقيق نشان داده است كه در بين پهنه‌هاي چهارگانه منطقه 4؛ پهنه مختلط با 996 هكتار بيشترين ميزان تغيير را داشته است. از طرفي بيشترين تغييرات نيز با 824 هكتار به پهنه مسكوني منجر شده است. اين تغيير و تحولات درمجموع نزديك به 470 هزار نفر به ظرفيت سكونتي منطقه افزوده‌اند (صرفاً ظرفيت سكونت و بدون تأمين خدمات). در مقياس كلان‌تر ميزان پهنه مسكوني در طرح جامع 2243.4 بوده است كه اين ميزان در طرح تفصيلي به 2517.3 هكتار رسيده است. اين افزايش ظرفيت جمعيت‌پذيري در آينده باعث سكونت افراد زيادي در منطقه 4 با كمترين ميزان سرانه‌هاي خدماتي خواهد شد. علاوه بر تراكم جمعيت، كاهش سرانه‌ها، ترافيك، آلودگي هوا و سخت شدن مديريت بحران در اين منطقه خواهد شد كه همگي پيامد تغيير پهنه و ضوابط طرح جامع در طرح تفصيلي مي‌باشد.