تأثير پيش‌تيمار بذر و محلول‌پاشي تنظيم‌كننده‌هاي رشد و نيترات پتاسيم بر خصوصيات فيزيولوژيكي، بيوشيميايي، عملكرد و اجزاي عملكرد گاوزبان اروپايي (Borago officinalis L.)

به‌منظور بررسي تأثير پيش‌تيمار بذر و محلول‌پاشي با تنظيم‌كننده‌هاي رشدي و نيترات پتاسيم بر خصوصيات فيزيولوژيكي، بيوشيميايي، عملكرد و اجزاي عملكرد گاوزبان اروپايي، آزمايشي به‌صورت طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال زراعي 1396 در مزرعه تحقيقات منابع طبيعي، گياهان دارويي ساميان اردبيل اجرا شد. تيمارها شامل پيش‌تيمار بذر توأم با محلول‌پاشي بوته مادري با استفاده از اسيد آسكوربيك (0.85 ميلي‌مولار)، اسيد ساليسيليك (4 ميلي‌مولار)، نيترات پتاسيم (20 ميلي‌مولار) و پيش‌تيمار بذر با استفاده از اسيد آسكوربيك (0.85 ميلي‌مولار) به‌مدت 48 ساعت، اسيد ساليسيليك (4 ميلي‌مولار) به‌مدت 60 ساعت، نيترات پتاسيم (20 ميلي‌مولار) به‌مدت 24 ساعت، آب مقطر به‌مدت 48 ساعت و شاهد (بدون پيش‌تيمار بذر و بدون محلول‌پاشي) بودند. نتايج نشان داد، اگرچه پيش‌تيمار بذور با بهبود خصوصيات رشدي، فيزيولوژيكي و بيوشيميايي موجب افزايش عملكرد و اجزاي عملكرد گاوزبان اروپايي شد اما پيش‌تيمار بذر توأم با محلول‌پاشي به‌دليل اثرات هم‌افزايي تأثير بيشتري در افزايش اجزاي عملكرد، عملكرد گل و دانه داشت. كاربرد نيترات پتاسيم به‌صورت پيش‌تيمار بذر توأم با محلول‌پاشي بيشترين تأثير را در افزايش ميزان رنگيزه‌هاي فتوسنتزي داشت و موجب افزايش 2.3 برابري ميزان كلروفيل كل و 1.8 برابري كاروتنوئيد نسبت به تيمار شاهد شد. استفاده از اسيد آسكوربيك به‌صورت پيش‌تيمار بذر توأم با محلول‌پاشي موجب افزايش 2.3 برابري مقدار پرولين، 2.5 برابري پروتئين برگ و 3.8 برابري عملكرد گل در مقايسه با تيمار شاهد شد. پيش‌تيمار آبي بذور، بيشترين وزن هزاردانه را در بين تيمارها نشان داد و موجب افزايش 28 درصدي وزن هزاردانه در مقايسه با تيمار شاهد شد. كاربرد اسيد ساليسيليك به‌صورت پيش‌تيمار بذر توأم با محلول‌پاشي با افزايش تعداد ميوه در بوته و تعداد دانه در واحد سطح، بيشترين تأثير را در افزايش عملكرد دانه داشت و در مقايسه با تيمار شاهد، باعث افزايش 3.4 برابري عملكرد دانه شد.