بررسي انتقادي نظام ملي نظارت و ارزيابي در آموزش عالي ايران: ارائه پيشنهادات سياستي مطلوب

هدف پژوهش حاضر بررسي انتقادي نظام ملي نظارت و ارزيابي در آموزش عالي ايران است كه از رويكرد كيفي و روش پديدارشناسي توصيفي استفاده شد. كه در سال 1401 تعداد 16 نفر از خبرگان دانشگاهي و پژوهشگاهي آگاه به حوزه مورد مطالعه در پژوهش مشاركت‌ داشتند. روش نمونه‌گيري هدفمند از نوع گلوله برفي بود. در راستاي جمع‌آوري داده‌ها، از ابزار مصاحبه نيمه‌ساختاريافته تا رسيدن به اشباع نظري استفاده شد و به منظور تحليل داده‌ها روش تحليل محتوا با رويكرد استقرايي مبتني بر الگوي گرانهايم و لاندمن انجام شد. نتايج نشان داد چالش‌هاي نظام ملي نظارت، ارزيابي و اعتبارسنجي در نظام آموزش عالي ايران شش مقوله تعدد نهادهاي نظارت و ارزيابي و عدم وجود يك نهاد و متولي ملي نظارت و ارزيابي دانشگاه‌ها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي؛ نبود معيارهاي شفاف، مشخص و استاندارد براي سنجش، نظارت، ارزيابي و رتبه‌بندي دانشگاه‌ها؛ تمركزگرايي در حوزه ارزيابي دانشگاه‌ها، مؤسسات و مراكز آموزش عالي از جانب دولت؛ اعتقاد، ‌اعتماد و باور ضعيف دانشگاهيان نسبت به اهميت و فايده نظارت و ارزيابي؛ عدم وجود يك پايگاه‌ اطلاعاتي مناسب و جامع به‌منظور ارزيابي و اعتبارسنجي؛ ضعف فرهنگ پاسخگويي، پيگيري، مطالبه گري و ارزيابي در نظام آموزش عالي تقسيم‌بندي شدند با توجه به بررسي‌هاي صورت گرفته، مشكلات موجود در نظام ارزيابي آموزش عالي كشور اگر به درستي مديريت نشوند تجربه آسيب جمعي در قالب بسياري از ابعاد آموزش عالي بروز مي‌دهد؛ در صورتي كه مي توان با اتخاذ سياستهاي مناسب در جهت بهبود كيفيت سيستم ملي ارزيابي آموزش عالي حركت نموده و به يك فرصت تبديل شوند.