اثربخشي روش آموزش معكوس بر گرايش به تفكر انتقادي دانش‌ آموزان

پژوهش حاضر، با هدف تعيين اثربخشي روش آموزش معكوس بر گرايش به تفكر انتقادي (خلاقيت، بلوغ شناختي و درگيري ذهني) دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش، نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه كنترل بود. جامعه‌ي آماري پژوهش را تمامي دانش‌آموزان دختر پايه‌ي نهم دوره‌ي اوّل متوسطه در سال تحصيلي 1400-1399 تشكيل دادند. براي انتخاب نمونه، ابتدا با استفاده از روش نمونه‏گيري در دسترس، دو مدرسه از ميان مدارس دوره‌ي اوّل متوسطه انتخاب شدند. سپس، از هر مدرسه يك كلاس پايه‌ي نهم انتخاب و با استفاده از روش نمونه‌گيري تصادفي، دانش‌آموزان يكي از كلاس‌ها به‌عنوان گروه آزمايش و دانش‌آموزان كلاس ديگر به‌عنوان گروه كنترل تعيين گرديدند. به دانش‌آموزش گروه آزمايش با استفاده از روش معكوس، آموزش داده شد. براي جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه‌ي گرايش به تفكر انتقادي Ricketts (2003) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش آماري تحليل كوواريانس مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند. يافته‌ها نشان داد كه روش آموزش معكوس بر گرايش به تفكر انتقادي (خلاقيت، بلوغ شناختي و درگيري ذهني) دانش‌آموزان اثربخش بوده و باعث افزايش گرايش به تفكر انتقادي (خلاقيت، بلوغ شناختي و درگيري ذهني) دانش‌آموزان گروه آزمايش شده است؛ بنابراين، فرضيه‌ي‌ پژوهش مورد تأييد قرار گرفت (0/01 p). با توجه به يافته‌ي به‌دست‌آمده از اين تحقيق مي‌توان اين‌گونه نتيجه گرفت كه به‌كارگيري روش آموزش معكوس از طرف معلمان خواهد توانست در بالا بردن گرايش به تفكر انتقادي (خلاقيت، بلوغ شناختي و درگيري ذهني) از سوي يادگيرندگان مؤثر باشد و به‌موجب آن منجر به عملكرد مؤثرتر يادگيرندگان گردد. درواقع، روش آموزش معكوس روشي مؤثر در ياددهي و يادگيري در جهاني است كه مي‌بايست به‌عنوان بخشي از سيستم جامع يادگيري مادام‌العمر در مدارس تبديل شود.