نقش بيوت در عملكرد مراجع تقليد شيعه؛ نمونه‌ها: بيوت آيات حائري يزدي، بروجردي و حكيم

نهاد مرجعيت تقليد شيعه و تثبيت آن در پاسخ به نياز به زعامت سياسي-اجتماعي و رهبري ديني در جامعه شيعي شكل گرفت. مطالعه سير تكوين اين نهاد چه در بعد نظري و چه در بعد اقتصادي و تاريخي آن، واقعيت اين پاسخ را نشان مي‌دهد. بر اساس اين واقعيت تاريخي، مرجع تقليد در جايگاه زعيم جامعه شيعه و بيت او در جايگاه مركز تصميم‌سازي و احتمالا تصميم‌گيري اوست. اين موضوع اهميت بررسي و شناخت بيوت مراجع را چه به لحاظ ساختار و چه از نظر افراد آن نشان مي‌دهد. در اين مقاله، تلاش شده‌است با بهره‌گيري از نوشته‌ها و خاطرات افراد مشهور نزديك به بيوت مراجع، نقش و تأثير آن‌ها در گرايش و عملكرد سه تن از مراجع تقليد معاصر، عبدالكريم حائري يزدي، سيد حسين بروجردي و سيد محسن حكيم، بازنمايي شود. نتيجه اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اگرچه استقلال فكري و عملي مراجع را نمي‌توان منكر شد، اما نقش و تأثير پر رنگ بيوت آنان در بسياري از عملكردها و سوگيري‌هاي آنان قابل توجه است.