واكاوي عرفاني معرفت نفس در منطق‌الطير عطار نيشابوري

معرفت نفس، يكي از نيازهاي مهم  بشر است؛ مكاتب مختلف به نوعي، به آن پرداخته اند. در عرفان اسلامي، توجه ويژه اي به اين مسئله شده است؛ به نظر عرفا، انسان در پرتو معرفت نفس، به رشد و كمال مي رسد و نيل به معرفت خداوند، تنها از طريق معرفت نفس امكان پذير مي شود. عطار نيشابوري از جمله انديشمنداني است كه تلاش كرده معرفت نفس را درونمايه آثار ادبي- عرفاني خود قراردهد. فهم نوع نگاه اين عارف مسلمان به مقوله معرفت نفس مي تواند از يك سو، راهگشاي پژوهش هاي بعدي در اين زمينه باشد، از سوي ديگر، به پرسش هاي مطرح در اين زمينه پاسخ مناسب ارائه دهد. اين پژوهش، مقوله «معرفت نفس» را از ديدگاه عارف بزرگ مسلمان، عطار نيشابوري، در منطق‌الطير بررسي كرده است؛ براي اين بررسي، روش توصيفي با تحليل محتوا اختيارشده است. براي گردآوري اطلاعات، از روش كتابخانه‌اي استفاده‌شده است. از روش‌هاي توصيفي و استدلال عقلي، براي تحليل يافته ها، بهره گرفته‌ شده است. ابتدا، مروري كوتاه بر كتاب منطق الطير و اهميت و جايگاه معرفت نفس در اين اثر انجام شده است، انواع «خود» از ديدگاه عطار، رابطه معرفت نفس و معرفت الله، شيوه سلوك، كسب معرفت و وادي هاي هفتگانه، خاصيت آينگي متقابل انسان و خدا، نفس امّاره و شيوه مقابله با آن در منطق الطيرمورد بحث قرارگرفته است.