بررسي و تحليل عقايد حروفيه در «محرم ‌نامۀ سيد اسحاق»

حروفيه فرقۀ تأثيرگذار شيعي - عرفاني قرن هشتم و نهم هجري است كه «فضل‌الله نعيمي» آن را پايه‌گذاري كرد. پيروان فضل‌الله نعيمي، پس از كشته شدن او، به تعليم عقايدش پرداختند. «سيداسحاق» يكي از پيروان فضل‌الله و مروّج عقايد حروفي در خراسان است كه در كتاب «محرم‌نامه» مهّم‌ترين عقايد حروفيان را تفسيركرده است. در اين تحقيق به روش كتابخانه‌اي و با رويكرد توصيفي تحليلي عقايد حروفيه در كتاب محرم‌نامه بررسي شده است. نتايج پژوهش نشان داد كه در اين كتاب، اعتقادات حروفيه و برداشت‌هاي شخصي سيداسحاق، منعكس شده است. از اعتقادات حروفي، اعتقاد به امامت حضرت علي (ع) و فرزندان ايشان تا امام حسن عسگري (ع) بيان شده است. دور الوهيت با امامت حضرت مهدي (عج) آغازمي‌شود كه همان «فضل‌الله» است و دخترش جانشين او است. جهان هرگز از وجود انسان كامل خالي نيست و متابعت از انسان كامل، واجب و عمل به خلاف رضاي او معصيت است. اعتقادها و برداشت‌هاي شخصي سيداسحاق اغلب از طريق تأويل بيان شده است. مهم‌ترين تفسيرهاي او در مورد حضرت علي (ع) و جنگ‌هاي آن حضرت ذكرشده است. رهايي انسان كامل از اغواي شيطان، كفر و شرك به دليل تسليم نبودن در برابر قائم مقام خدا، باقيه صالحه بودن دختر فضل‌الله و ميزان بودن او براي سنجش اعمال بندگان خدا از ديگر تفسيرهاي شخصي او در اين كتاب است. به اعداد 28 و 32 نيز در اين كتاب اشاره شده ولي چندان مورد تأكيد نيست.