فساد مالي؛ هم‌كنشي عاملان مستعد و ساختارهاي معيوب

يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي پيش‌روي دولت‌ها، فساد اداري شامل اختلاس، تقلب، رانت‌خواري، سوءاستفاده و خيانت در بيت‌المال است. پژوهش حاضر مهم‌ترين دلايل ايجادكنندهٔ اين نوع از فساد را با روش نمونه‌گيري هدفمند از طريق مصاحبه با ۸ نفر محكوم به فساد مالي واكاوي كرده است. با بررسي داده‌ها، شرايط و زمينه‌هاي منجر به فساد مالي با سه مضمون فراگير «شخصيت‌هاي فسادآفرين»، «سازمان‌هاي تبعيض‌آفرين نارسا» و «ساختارهاي ناكارآمد فساد» استخراج شده‌اند. طبق يافته‌ها، ساختار و عامليت در ارتكاب به فساد مالي به صورت شبكه‌اي در هَم‌كُنشي با يكديگر قرار مي‌گيرند؛ به اين معني كه سطوح سازماني و ساختاري و ويژگي‌هاي شخصيتي عاملان در يك ساختار شبكه‌اي و يك رابطهٔ تشديدكننده يا ترقيق‌كننده، بسترساز ارتكاب به فساد مالي مي‌شوند. بر اساس يافته‌ها مي‌توان گفت ابعاد مختلف سازماني و ساختاري با هم و همين‌طور با دلالت‌هاي عامل‌گرا با يكديگر در يك ساختار شبكه‌اي، مي‌توانند عاملان مستعد و ساختارهاي معيوب را به هم نزديك‌تر و بستر ارتكاب به فساد را مساعدتر كنند. ساختار و عامليت دو روي يك سكه‌اند و كنشگران حين كنش متقابل و در اثر تكرار رفتارها، ساخت را بازسازي مي‌كنند و افراد هم‌زمان با به‌وجودآوردن جامعه و ساختارهاي آن، خود نيز تحت تأثير قرار مي‌گيرند.