نسبت «حضور ديگري» و «معناداري زندگي» در انديشه‌ي ژان پل سارتر و مارتين بوبر

ژان پل سارتر و مارتين بوبر هر دو به انسان، مسائل و اضطراب‌هاي وجودي او توجه كرده و درباره آن‌ها فلسفه ورزي نموده‌اند. ازجمله‌ي اين مسائل، موضوع «ديگري» و «معناي زندگي» است. هدف پژوهش حاضر بررسي حضور «ديگري» و تأثير آن در «معناداري» يا «بي‌معنايي» زندگي ازنظر اين دو متفكر است. آراء سارتر در جايگاه يك انديشمند خداناباور درباره «ديگري» در دو رويكرد ظاهر مي‌شود؛ ابتدا ديدگاه افراطي او نسبت به «ديگري» كه به حدي بدبينانه است كه او را جهنم مي‌نامد و ارتباط «من» با «ديگري» را مبتني بر «ستيز» مي‌داند. زندگي در اين نگاه پوچ و بي‌معناست. سارتر در آراء متأخرش رويكردي اعتدالي پيدا مي‌كند و معتقد است كه بايد به «جعل معنا» براي زندگي پرداخت و «ديگري» مي‌تواند در اين معنايابي نقش مؤثري داشته باشد. از طرفي، مارتين بوبر، اگزيستانسياليستي الهي است كه «ديگري» و «معناي زندگي» را در پيوندي عميق با يكديگر مي‌بيند. در انديشه‌ي او دستيابي به ارتباط اصيل و در پي آن كشف «معناي زندگي» تنها وقتي ممكن است كه «تو»يي وجود داشته باشد. البته «تو» مراتبي دارد و بلندمرتبه‌ترين «تو»، «توي ابدي» است كه در سايه‌ي «فيض» او، «معناي زندگي» كشف مي‌شود.