نوع شناسي مسير گذار به فناوري مالي پرداخت (پي‌تك) در ايران

فناوري پرداخت يا پي‌تك از زيرشاخه‌هاي بزرگ فين‌تك است و بر جابه‌جايي پول درون مرزهاي كشور متمركز است. گذار از خدمات سنتي به خدمات نوآورانۀ پي‌تك مزاياي فراواني به همراه داشته است. اما از ديد برقراري روابط بين‌الملل، حفظ امنيت كاربران، و محيطي كه كسب‌وكارهاي استارتاپي در آن فعاليت مي‌كنند با چالش‌هايي مواجه است. هدف از پژوهش حاضر نوع‌شناسي مسير گذار به پي‌تك است براساس آنچه تاكنون در حوزۀ پرداخت اتفاق افتاده است. پارادايم پژوهشْ تفسيري و روش تحقيق كيفي و مبتني بر روايت‌پژوهي بوده است و از چهارچوب تحليلي ديدگاه چندسطحي استفاده شده است. داده‌ها از طريق مطالعۀ آيين‌نامه‌هاي بانك مركزي و گزارش‌ها و مصاحبه‌هاي منتشرشده در رسانه‌هاي فين‌تكي از ابتداي 1389 تا پايان 1399 جمع‌آوري شده است. تعداد 829 گزارش اين دورۀ زماني بررسي شد كه از ميان آن‌ها 130 گزارش مرتبط با بحث بود و با مطالعۀ آن بازيگران و ارتباط آن‌ها با يكديگر و رفتارشان در مقابل تغييرات آيين‌نامه، قانون، و خدمات نوينِ ارائه‌شده بررسي شد. به‌اين‌ترتيب، هم‌زيست يا رقابتي بودن روابط و همچنين سطح توسعۀ نوآوري‌ها و قدرت رقابت آن با رژيم تحليل شد. نتايج نشان داد مسير گذار از نوع جايگزيني است و به‌علت تدريجي‌بودن تغييرات از الگوي تناسب و تطابق پيروي مي‌كند.