بررسي ميزان تطابق تست D-dimer و اسكن پرفيوژن-ونتيلاسيون ريه در بيماران مشكوك به آمبولي ريوي

زمينه: آمبولي ريه به انسداد شرايين ريه يا حالتي اطلاق مي شود كه در طي آن جريان خون به ريه‌ها توسط لخته خوني يا چربي قطع مي گردد. اين پديده در نهايت منجر به ايسكمي و ناتواني تنفسي مي‌شود كه در صورت عدم تشخيص و درمان آن، بافت ريه كارايي خود را از دست خواهد داد. در كنار روش هاي تشخيصي ديگر مانند CT آنژيوگرافي و تست D-dimer، اسكن‌هاي پزشكي هسته‌اي در مورد آمبولي به عنوان يك روش تشخيصي غيرتهاجمي بسيار كمك كننده مي باشد. در اين راستا، هدف از اين پژوهش بررسي مقايسه‌اي تست D-dimer و اسكن پرفيوژن- ونتيلاسيون در بيماران مشكوك به آمبولي ريوي مي باشد.مواد و روش‌ها: در اين مطالعه، 112 بيمار تحت اسكن هسته‌اي پرفيوژن - ونتيلاسيون ريه (V/Q) با سيستم تصويربرداري SPECT (زيمنس مدل Ecam) طبق پروتكل انجمن پزشكي هسته اي قرار گرفتند. قبل از انجام اسكن به صلاح ديد پزشك معالج، تست D-dimer از تمامي بيماران گرفته شده بود. پس از جمع‌آوري داده‌ها، توزيع ميزان احتمال ابتلا به آمبولي (احتمال بالا، پايين، متوسط و نرمال) در بين بيماران مراجعه كننده، با استفاده از معيارهاي استاندارد Modified PIOPED مورد بررسي قرار گرفت. همچنين مقادير تست D-dimer انجام شده براي اين بيماران مورد ارزيابي قرار گرفته و با احتمالات مختلف تشخيص آمبولي ريوي و شرايط باليني بيماران (سن، جراحي، بارداري، بيماري‌هاي زمينه‌اي) مطابقت آماري داده شد.يافته‌ها: نتايج اين پژوهش نشان داد از ميان بيماران داراي V/Q نرمال ‌26/2 درصد و در ميان بيماران داراي V/Q با احتمال آمبولي پايين، 15/4 درصد داراي D-dimer مثبت بودند. اين در حاليست كه در ميان بيماران داراي V/Q با احتمال آمبولي متوسط 33/3 درصد و در بيماران داراي V/Q با احتمال آمبولي بالا 50 درصد داراي D-dimer مثبت بودند. علاوه بر اين بررسي‌هاي انجام شده گوياي اين واقعيت بود كه در افرادي با سن كمتر يا مساوي 60 سال با اسكن نرمال، احتمال پايين، احتمال متوسط و احتمال بالاي آمبولي به ترتيب 74 درصد (۲۶ درصد)، 92/3 درصد (7/7 درصد)، 83/3 درصد (16/7 درصد) و صفر درصد (۱۰۰ درصد) D-dimerها، منفي (مثبت) بودند. در حاليكه در افرادي با سن بيشتر از 60 سال، 73/3 درصد (26/7 درصد)، 76/9 درصد (23/1 درصد)، 55/6 درصد (44/4 درصد) و 100 درصد (صفر درصد) D-dimerها به‌ترتيب در اسكن نرمال، احتمال پايين، احتمال متوسط و احتمال بالاي آمبولي، منفي (مثبت) بودند.نتيجه‌گيري: مقادير بالاي D-dimer با ميزان موارد مثبت آمبولي ريه در اسكن‌هاي V/Q مطابقت ندارد. همچنين مطابق نتايج به دست آمده ميان مقادير بالاي D-dimer با يافته هاي اسكن V/Q در سن كمتر يا مساوي ۶۰ سال، ارتباط معناداري وجود دارد. در حاليكه ميان مقادير بالاي D-dimer در بيماراني با سابقه جراحي، بيماري‌هاي زمينه‌اي و خانم‌هاي باردار با يافته‌هاي اسكن V/Q ارتباط معناداري وجود ندارد.