بهينه‌سازي القاي ريشه‌ مويين و توليد كلون‌هاي ريشه مويين با ميزان بالاي وين‌دولين و كاتارانتين در گياه Catharanthus roseus از طريق تراريختي توسط Agrobacterium rhizogenes

هدف: هدف از اين تحقيق بررسي اثر عوامل تاثيرگذار بر القاي ريشه مويين و بررسي ميزان توليد آلكالوئيدهاي ايندولي در ريشه هاي مويين توليد شده در اثر تلقيح گياه پروانش با Agrobacterium rhizogenes بود.مواد و روش ها: از گياهچه استريل پروانش جهت تهيه ريزنمونه استفاده شد. اثر نوع محيط كشت، ريزنمونه، سويه باكتري و ژنوتيپ گياه بر ميزان القاي ريشه مويين بررسي شد. ميزان آلكالوئيدهاي ايندولي با استفاده از دستگاه HPLC اندازه گيري شد. ماهيت تراريختگي ريشه هاي مويين با استفاده از روش PCR و پرايمرهاي اختصاصي تاييد گرديد.نتايج: سويه A4 به‫عنوان بهترين سويه A. rhizogenes جهت القاي ريشه مويين و محيط كشت MS به‫عنوان بهترين محيط كشت براي توسعه و استقرار كشت ريشه مويين در ژنوتيپ سفيد پروانش تعيين شدند. نتايج حاصل از تكثير اختصاصي ژن‌هاي rolB و virD نشان دهنده ماهيت تراريختي ريشه‌هاي مويين بود. به‫طور كلي مقدار وين دولين و كاتارانتين ريشه هاي مويين بيشتر از ريشه معمولي و اندام‌ هوايي گياه پروانش بـود. از طرفـي، مقـدار اين آلكالوئيـدها در اندام هوايي گياه از ريشه معمولي بـالاتر بـود.نتيجه گيري: به‫نظر مي رسد با ورود ژن هاي rol از باكتري به ژنوم گياه و ايجاد ريشه مويين و در نتيجه تغيير در ميزان توليد هورمون هاي درونزا و پاسخ هاي سلول گياهي به ورود ژن هاي باكتري، ميزان و پروفايل توليد متابوليت هاي ثاتويه گياه تغيير پيدا مي كند و در نتيجه مي توان با گرينش كلون هايي با افزايش توليد آلكالوئيدهاي مهم دارويي و بهينه سازي شرايط توليد انبوه متابوليت ها در بيوراكتورها، به سمت توليد تجاري اين تركيبات از طريق كشت سلول و بافت گياهي حركت كرد.