شناسايي تركيب شيميايي پوشش لعاب گلي و رنگ‌هاي بكار رفته در برخي از سفالينه‌هاي گلابه‌اي منقوش مكشوفه از منطقه سيستان

يكي از مهم‌ترين انواع سفال‌هاي اوايل دوران اسلامي، در ايران، سفالينه‌‌هاي گلابه‌اي منقوش است كه در قرون سوم و چهارم هجري قمري ‏به ويژه در عصر سامانيان در ايران توسعه و گسترش يافته است. در ‏اين پژوهش به منظور شناخت فنون پوشش گلي در اين سفالينه‌ها و ‏شناسايي تركيب شيميايي گلابه و ‏رنگدانه‌هاي به كار رفته در آنها، ‏تعدادي از نمونه‌هاي تاريخي سفالينه‎‌هاي گلابه‌اي منقوش ‏مكشوفه از ‏سيستان به شيوه‌هاي مختلف آزمايشگاهي، شامل: بررسي ‏ميكروسكوپي، آزمون نقطه‌اي، آناليز به روش ‏SEM-EDS‎‏ وXRD ‎‏ مورد مطالعه ‏قرار گرفت.‏‎ ‎اين مطالعات آزمايشگاهي، نشان داد كه در تهيه گلابه از دوغاب گل رس غني از آلومينيم كه آميخته با تركيبات سرب بوده، ‏استفاده شده است‎ ‎و ‏براي نقوش سفالينه‌ها و رنگ‌هاي طيف قرمز تا قهوه‌اي تيره از گل اخراي حاوي اكسيد آهن مخلوط با اكسيد منگنز و ‏براي رنگ سبز، از رنگدانه سبز خاكي استفاده شده بود. علاوه بر اين، مشخص شد كه با توجه به آناليز تركيب كاني شناختي بدنه سفالينه‌ها، ‏اين سفالينه‌ها و تزئينات آن در دمايي در ‏حدود 900-850 درجه سانتي‌گراد پخت داده شده‌اند. ‏