ارائه چارچوب مفهومي ارزيابي عملكرد در شركت‌ها

هدف: علي‌رغم انجام پژوهش‌هاي متعدد در حوزۀ ارزيابي عملكرد و ارائه مدل‌هاي مختلف براي آن، يك ساختار مفهومي مشخص و استاندارد براي مدل‌هاي ارزيابي عملكرد وجود ندارد. اين موضوع سبب شده است كه مدل‌هاي متنوع موجود، ابعاد مختلف عملكرد سازمان‎ها را به نحو جامعي پوشش نداده و طراحي مدل‌هاي جديد و يا انتخاب از ميان مدل‌هاي موجود را به امري دشوار بدل نمايد. از اين‌رو، در حوزۀ حسابداري مديريت، به يك چارچوب مفهومي براي ارزيابي عملكرد نياز است تا ابعاد و ويژگي‌هاي يك مدل ارزيابي عملكرد مناسب را روشن سازد. روش: اين پژوهش با استفاده از روش كيفي نظريه‌پردازي زمينه‌بنيان از طريق مصاحبه با خبرگان حوزۀ حسابداري مديريت، اقدام به ارائۀ چارچوب مفهومي ارزيابي عملكرد و الزامات مدل‌هاي ارزيابي عملكرد نموده است. يافته‌ها: چارچوب مفهومي ارزيابي عملكرد در شركت‌ها، در ابتدا محرك‌هايي را كه منجر به ظهور پديدۀ ارزيابي عملكرد شده‌اند، شناسايي مي‌كند. در گام بعدي، طرح كلان ارزيابي عملكرد در قالب سه مرحلۀ هدف‌گذاري، شاخص‌گذاري و ارزيابي و گزارشگري ارائه شده است. در اين چارچوب، نتايج و پيامدهاي مطلوب و نامطلوب نظام ارزيابي عملكرد و همچنين عوامل تأثيرگذار بر آن ارائه شده‌اند. سپس بر اساس چارچوب مفهومي حاصل‌شده، چك‌ليست موارد قابل توجه در طراحي و ارزيابي مدل‌هاي ارزيابي عملكرد ارائه شده است. نتيجه‎گيري: با عنايت به خلاء وجود چارچوب مفهومي ارزيابي عملكرد شركت‌ها، از چارچوب مفهومي ارائه‌شده در اين پژوهش و چك‌ليست مستخرج از آن مي‌توان به عنوان راهنماي طراحي مدل‌هاي ارزيابي عملكرد و همچنين معياري براي بررسي كامل بودن مدل‌هاي ارزيابي عملكرد موجود و پياده‌سازي آن‌ها استفاده كرد.