شناسايي كانون‌هاي فعال گردوغبار با روش‌هاي ميداني و دورسنجي به‌منظور تعيين سرعت آستانه فرسايش بادي (مطالعه موردي: شرق استان كرمان)

اين پژوهش با هدف شناسايي كانون‌هاي گردوغبار و حساسيت خاك به بادبردگي در شرق استان كرمان با تلفيقي از روش‌هاي ميداني و سنجش از دور انجام شد. در‌مجموع ده محدوده در منطقه مورد مطالعه با مساحت 3007 كيلومترمربع بر مبناي دورسنجي و بررسي ميداني در زمستان 1399 شناسايي شد. مناطق مستعد توليد گردوغبار  منطقه و تعيين تناوب رخداد گردوغبار  در 20 سال گذشته با شاخص عمق اپتيكي حاصل از سنجنده موديس ترا و آكوا تعيين شد. براي بررسي ميزان فرسايش‌پذيري خاك‌ها، سرعت آستانه فرسايش بادي و ميزان بادبردگي در سه كلاس سرعت 15، 20 و 25 متر بر ثانيه با 17 نمونه خاك در تونل باد اندازه‌گيري شد. مقادير قابليت هدايت الكتريكي (EC) خاك نيز با 22 نمونه در آزمايشگاه تعيين و بعد نقشه شوري خاك با روش كريجينگ تهيه شد. نتايج حاصل از شاخص پوشش گياهي تعميم يافت و رابطه خطي EC در محيط گوگل‌ارث انجين محاسبه و با نتايج كريجينگ مقايسه گرديد كه بيانگر شوري شديد كانون‌هاي مورد ‌بررسي است (EC 16). نتايج تحليل بادهاي فرساينده و رژيم باد غالب بر مبناي داده‌هاي پنج ايستگاه هواشناسي در منطقه نشان داد، ايستگاه‌هاي ريگان و نصرت‌آباد به‌ترتيب با 561 و 1199 قابليت حمل ماسه برحسب واحد برداري و بادهاي با سرعت 40 نات (20.57 متربرثانيه) جزو مناطق با انرژي باد زياد دسته‌بندي مي‌شوند. نتايج تعيين فرسايش‌پذيري خاك‌ها نشان داد، بخش‌هاي جنوبي داراي كمترين ميزان سرعت آستانه فرسايش بادي (بين شش تا هشت متر بر ثانيه) هستند كه جزو مناطق حساس به فرسايش بادي گروه‌بندي شدند و ميزان تجمعي بادبردگي آنها در سه كلاس سرعت باد، 60 كيلوگرم بر مترمربع در دقيقه است. با توجه به نتايج، مناطق مورد مطالعه از كانون‌هاي داخلي مهم گردوغبار  محسوب مي‌شوند كه نيازمند اقدامات مديريتي براي كنترل كانون‌هاي برداشت است.