پاسخ آنتي‌اكسيداني و بيوشيمايي كلزا به تنظيم‌كننده رشد آلي و كلسيم در شرايط تنش رطوبتي

خشكي از عوامل مهم محيطي كاهنده عملكرد كلزا به ويژه در مناطق خشك و نيمه خشك مانند ايران است. به منظور بررسي فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيدان و برخي صفات بيوشيمايي كلزا رقم دلگان در شرايط تنش خشكي با محلول پاشي تنظيم كننده رشد آلي و كلسيم، آزمايشي به‌صورت كرت هاي خرد شده بر پايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در پژوهشكده كشاورزي دانشگاه زابل (چاه نيمه) انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل سطوح قطع آبياري بر اساس مراحل فنولوژيك رشد گياه، در سه سطح I1= شاهد (آبياري كامل)، I2= آبياري تا مرحله تكميل ساقه دهي و I3= آبياري تا مرحله خورجين دهي به عنوان عامل اصلي و عامل فرعي شامل محلول پاشي: F1= شاهد (محلول پاشي آب خالص) و محلول پاشي تنظيم كننده رشد آلي و كلسيم با غلظت هاي F2= 0/1، F3= 0/05 و F4= 0/03 بود. افزايش سطوح تنش خشكي از تيمار آبياري كامل نسبت به تيمار آبياري تا مرحله خورجين دهي و پس از آن آبياري تا مرحله تكميل ساقه دهي سبب افزايش فعاليت آنزيم هاي كاتالاز، پراكسيداز، پلي فنل اكسيداز، آسكوربات پراكسيداز، فنل، فلاونوئيد، كربوهيدرات و پروتئين شد و بيشترين مقدار اين صفات از تيمار آبياري تا مرحله تكميل ساقه دهي و محلول پاشي در غلظت 1/0 حاصل شد. مقدار افزايش فعاليت آنزيم كاتالاز به ميزان (82)، پراكسيداز (90)، پلي فنل اكسيداز (72)، آسكوربات پراكسيداز (76)، كربوهيدرات محلول (75)، پروتئين (28)، فنل (73) و فلاونوئيد (53) درصد در شرايط آبياري تا مرحله تكميل ساقه دهي و محلول پاشي در غلظت 0/1 نسبت به تيمار آبياري كامل و عدم محلول پاشي بود. در مجموع به نظر مي رسد از بين تيمارهاي آزمايش، با محلول پاشي تنظيم كننده رشد آلي و كلسيم با غلظت 0/1 مي توان اثرات منفي ناشي از تنش را با فعال كردن سيستم آنتي‌اكسيداني آنزيمي و غير آنزيمي تعديل كرد.