بررسي پاسخ بيوشيميايي، رويشي، عملكرد و شاخص‌هاي كارايي روكولا به منابع كود در شرايط كم آبياري

يكي از راهكارهاي افزايش تحمل گياهان به شرايط تنش‌هاي محيطي از جمله تنش خشكي، بهبود روند دريافت عناصر غذايي توسط گياهان است. روكولا با نام علمي Eruca vesicaria subsp. sativa Mill. به عنوان سبزي برگي در استان هرمزگان كشت مي‌شود. با توجه به محدوديت منابع آب در اين استان و نقش تغذيه در افزايش تحمل سبزي‌ها به تتنش خشكي اين پژوهش جهت بررسي پاسخ بيوشيميايي، رويشي، عملكرد و شاخص‌هاي كارايي روكولا به منابع كود در شرايط كم آبياري، آزمايشي به‌صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح بلوك كاملاً تصادفي با 12 تيمار و سه تكرار در گلخانه دانشگاه هرمزگان انجام شد. تيمارهاي آزمايش شامل آبياري به عنوان عامل اصلي (آبياري كامل به‌عنوان شاهد، كم آبياري متوسط و شديد) و كاربرد كودهاي مختلف به عنوان عامل فرعي (شاهد، كود اوره، ورمي‌كمپوست و كود گاوي) بودند. نتايج نشان داد كه تمام صفات بيوشيميايي شامل ميزان كلروفيل و كارتنوئيد، فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز و پراكسيداز و ميزان مالون دي‌آلدهيد، صفات رويشي و عملكرد شامل ارتفاع بوته، طول و قطر ريشه، وزن تر ريشه و اندام هوايي، عملكرد اقتصادي تر و كارايي نيتروژن و آب روكولا به‌طور معني‌دار تحت تأثير اثر اصلي آبياري قرار گرفتند. در حالي‌كه اثر اصلي كود بر آنزيم پراكسيداز، ارتفاع بوته و قطر ريشه معني‌دار نشد. در اغلب موارد كارايي كودهاي آلي در مقايسه با اوره بيشتر بود. به‌طوري‌كه كاربرد ورمي‌كمپوست باعث افزايش فعاليت كاتالاز در شرايط كم‌آبياري شديد و متوسط به‌ترتيب به‌ميزان 23.3 و 29.9 درصد شد. كم آبياري متوسط و شديد و همچنين كاربرد كود باعث افزايش كارايي مصرف آب در روكولا شد. در هر سطح كود، كم آبياري شديد باعث كاهش معني‌دار كارايي مصرف نيتروژن در مقايسه با آبياري كامل و كم آبياري متوسط شد. در مجموع نتايج اين پژوهش نشان داد كه در شرايط كم‌آبياري شديد كاربرد كود گاوي باعث افزايش عملكرد اقتصادي تر روكولا به‌ميزان 52.0 درصد در مقايسه با شاهد شد. در مجموع بيشترين عملكرد تر اقتصادي در شرايط آبياري كامل و كاربرد كود اوره يا گاوي بدست آمد. بنابراين با توجه به محدوديت منابع آب در استان هرمزگان، كاربرد كود مي‌تواند باعث بهبود عملكرد روكولا در شرايط كم‌آبياري مي‌شود.