بررسي اثر قارچ ميكوريز آربوسكولار روي رشد، تنظيم اسمزي و جذب فسفر گياه سنبل‌الطيب (Valeriana officinalis L.) تحت شرايط تنش خشكي

گياه سنبل‌الطيب يكي از مهم‌ترين گياهان دارويي شناخته شده در دنيا و بومي اروپا و آسيا است كه از گذشته‌هاي دور در طب سنتي مورد توجه و استفاده بشر بوده است. در اين مطالعه به‌منظور ارزيابي اثر كلنيزاسيون قارچ Funneliformis mosseae و تنش كم‌آبي بر برخي ويژگي ها از‌ جمله شاخص‌هاي رشد، تنظيم اسمزي و جذب فسفر سنبل‌الطيب، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با چهار تكرار به‌مدت دو ماه انجام شد. فاكتورهاي آزمايشي شامل دو سطح قارچ (بدون تلقيح (شاهد) و تلقيح شده) و سه سطح تنش خشكي (%90-100 (شاهد)،70-60% و 50-40% ظرفيت ‌زراعي (FC)) بود. نتايج نشان داد تنش كم‌آبي به‌طور معني‌داري زيست‌توده، محتواي نسبي آب برگ و غلظت فسفر بخش هوايي و زيرزميني را در هر دو سطح FC60-70% و FC40-50% و محتواي كلروفيل‌ها را در سطح FC40-50% كاهش داد. در اين تحقيق شاخص‌هاي رشدي، محتواي كلروفيل‌ها و غلظت فسفر در اثر كلنيزاسيون F. mosseae در هر دو سطح تنش افزايش يافتند. بررسي‌هاي بيوشيميايي نيز نشان داد كه محتواي قند‌هاي محلول، پروتئين و مالون ‌دي‌آلدهيد (MDA) بخش هوايي و زيرزميني سنبل‌الطيب به‌طور معني‌داري تحت تنش خشكي افزايش يافتند. تلقيح ميكوريزي با گياه سنبل‌الطيب سبب افزايش پروتئين بخش هوايي در سطح FC60-70% و برعكس كاهش محتواي قند‌هاي محلول و MDA بخش هوايي و زيرزميني و پروتئين بخش زيرزميني در هر دو سطح FC60-70% و FC40-50% در مقايسه با گياهان بدون تلقيح شد. درمجموع كلنيزاسيون گياه سنبل‌الطيب با قارچ F. mosseae با تعديل اثر تنش خشكي مي‌تواند روش مناسب و كارآمدي در كاهش اثرات مخرب تنش خشكي در گياه همزيست باشد.