نقش محلول‌پاشي سديم نيتروپروسايد بر القاي فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني گياه نرگس (Narcissus tazetta L.) در واكنش به آبياري با آب شور

آزمايش حاضر با هدف بررسي بهبود تحمل به شوري گياه نرگس با محلول پاشي سديم نيتروپروسايد به صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كاملاً تصادفي با سه تكرار در گلخانه پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اصفهان (خوراسگان) طي سال هاي 1398 و 1399 اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل آبياري با آب شور در دو سطح 4 و 8 دسي زيمنس بر متر و شاهد (عدم شوري) و سديم نيتروپروسايد در چهار سطح (صفر، 100، 200 و 400 ميكرومولار) بود. نتايج نشان داد كه تنش شوري بالا باعث ايجاد تنش اكسيداتيو، از جمله افزايش توليد 118 درصدي پراكسيد هيدروژن و 82 درصدي مالون دي آلدئيد در گياهان شد. تنش شوري شديد باعث كاهش صفات مورفولوژيكي از جمله كاهش 40 درصدي عمر گل روي بوته و 49 درصدي دوره گلدهي گل نرگس نسبت به شرايط عدم تنش شد. تنش شوري منجر به تغيير فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني در غلظت هاي مختلف شد. فعاليت آنزيم سوپراكسيد ديسموتاز با تيمار شوري همبستگي مثبت داشت و تا 23 درصدي افزايش نشان داد. در حالي كه آنزيم كاتالاز تا سطح 4 دسي زيمنس بر متر شوري 87 درصد افزايش يافت و سپس در غلظت بالاتر در برگ كاهش يافت. با اين وجود، كاربرد سديم نيتروپروسايد آسيب اكسيداتيو در گياهان را با بهبود فعاليت آنزيم هاي آنتي اكسيداني، پرولين و فلاونوئيد گل، مانع كاهش زيست توده گياه شد. در نهايت، نتايج اين مطالعه نشان داد كاربرد سديم نيترو پروسايد به ويژه غلظت 200 ميكرومولار تحمل به تنش شوري در گل نرگس را از طريق كاهش جذب سديم تا 16 درصد و پراكسيداسيون ليپيدهاي غشا تا 17 درصد بهبود داد.