بررسي پيش‌تيمار اسپرمين بر برخي پارامترهاي رشدي و فيزيولوژيكي گياه دارويي كدو (Cucurbita pepo L.) تحت تنش شوري

اسپرمين (Spm)، گروهي از تركيبات پلي‌آميني واجد چهار گروه نيتروژن (تتراآمين) و با ظرفيت بافري بيشتري است كه قادر به افزايش سيستم دفاعي گياه در برابر بسياري از تنش‌ها مي‌باشد. در اين تحقيق كه در سال 1395 در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه تحصيلات تكميلي صنعتي و فناوري پيشرفته انجام شد، اثرات محافظتي پيش‌تيمار Spm بر تخفيف تنش شوري در گياه كدو (Cucurbita pepo L.) مورد بررسي قرار گرفت. براي اين منظور، Spm در سه سطح صفر، 0.1 و 1 ميلي‌مولار به مدت پنج روز قبل از اعمال تنش به محيط كشت هيدروپونيك اضافه شد. تيمار شوري (NaCl) در سه سطح صفر، 40 و 80 ميلي‌مولار اعمال شد. آزمايش ها به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار انجام شد. نتايج نشان داده كه تنش شوري به‌طور قابل‌توجهي پارامترهاي رشد (وزن تر و خشك اندام هوايي و ريشه)، محتواي آب برگ (RWC)، مقدار پروتئين را كاهش و پراكسيداسيون ليپيدها و نشت يوني را افزايش داد. علاوه بر اين مقدار پرولين، گاما آمينوبوتيريك اسيد (GABA) و فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان سوپراكسيد ‌ديسموتاز (SOD)، كاتالاز (CAT)، گاياكل ‌‌پراكسيداز (GPOX) و آسكوربات ‌پراكسيداز (APX) تحت تنش شوري افزايش يافت. پيش‌تيمار با Spm موجب بهبود رشد و افزايش مقاومت گياه در برابر تنش شوري گرديد. Spm با افزايش فعاليت آنتي‌اكسيداني (SOD، CAT، GPOX، APX)، مقدار پرولين و GABA موجب كاهش تنش اكسيداتيو، پراكسيداسيون ليپيدها، نشت يوني و در نهايت افزايش پارامترهاي رشدي گرديد؛ بنابراين، پيش‌تيمار Spm به عنوان يك استراتژي كارآمد براي بهبود رشد گياه و افزايش تحمل كدو در برابر تنش شوري پيشنهاد مي‌شود.