بررسي اثر تنش شوري بر شاخص‌هاي بيوشيميايي ژنوتيپ‌هاي نخود كابلي (Cicer arietinum L.)

شوري، از مهم‌ترين تنش‌هاي غير زيستي است كه تأثير نامطلوبي بر رشد و توليد گياهان زراعي دارد. نخود مانند بيشتر حبوبات به تنش شوري حساس است. اين مطالعه، به‌منظور به‌گزيني ژنوتيپ‌هاي متحمل به شوري نخود كابلي صورت گرفت. براي اين منظور، 72 ژنوتيپ نخود از نظر ميزان تحمل به شوري dS m-112 غربالگري شدند. اين مطالعه در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار به‌صورت آبكشت (هيدروپونيك) انجام شد. از ميان ژنوتيپ‌هاي مورد بررسي، 53 ژنوتيپ داراي بقا بيش از 75 درصد بودند، و هيچ ژنوتيپي بقاي كمتر از 25 درصد نداشت. بيشترين ميانگين محتواي كربوهيدرات‌هاي محلول، فنل كل، پرولين، پتانسيل اسمزي، مهار فعاليت راديكال آزاد DPPH و محتواي نسبي آب برگ در ژنوتيپ‌هاي داراي دامنه بقا 76-100 درصد مشاهده شد. ميانگين محتواي مالون ‌دي‌آلدئيد در ژنوتيپ‌هاي داراي دامنه بقا 26-50 درصد بيشترين مقدار خود را داشت. نتايج تجزيه خوشه‌اي نشان دهنده برتري نسبي ژنوتيپ‌هاي گروه دوم شامل MCC1037، MCC1212، MCC1286، MCC1138، MCC1278، MCC1129، MCC1140، MCC1234، MCC1299، MCC1289، MCC1041، MCC1132، MCC1276، MCC1211، MCC1043، MCC1147 و MCC1148 در بيشتر صفات مورد مطالعه بود. به‌نظر مي‌رسد كه ژنوتيپ‌هاي نخود براي تحمل نسبت به شوري از مكانيسم‌هاي متعددي استفاده مي‌كنند، كه اين امر در به‌گزيني ژنوتيپ‌هاي بيشتر متحمل به شوري در نخود كابلي كمك مي‌كند.