مطالعه ويژگي‌هاي فيزيولوژيك و بيوشيميايي عدس (Lens culinaris Madikus) در شرايط تنش شوري

تنش شوري يكي از مهم‌ترين تنش‌هاي غيرزنده و كاهش‌دهنده عملكرد گياهان زراعي در مناطق نيمه‌خشك و خشك است. به منظور بررسي اثر تنش شوري بر خصوصيات فيزيولوژيك و بيوشيميايي ژنوتيپ‌هاي مختلف عدس، آزمايشي به‌صورت كرت‌هاي خرد شده در قالب طرح بلوك‌هاي كاملاً تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقات شوري دانشگاه فردوسي مشهد در سال 1400-1399 اجرا شد. سطوح شوري 2/5، 6 و 9 دسي‌زيمنس بر متر در كرت‌هاي اصلي و شش ژنوتيپ عدس در كرت‌هاي فرعي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه با افزايش سطح تنش شوري محتواي كاروتنوئيدها، فنل، سديم برگ و زيست‌توده كاهش يافت. بيشترين محتواي فنل برگ در شوري 5/2 دسي‌زيمنس بر متر و ژنوتيپ MLC178 مشاهده شد و با افزايش شدت تنش به 6 و 9 دسي‌زيمنس بر متر به ترتيب 28 و 238 درصد از محتواي فنل برگ كاسته شد. ژنوتيپ MLC118 داراي بيشترين فعاليت آنزيم كاتالاز در شرايط سطح 2/5 دسي‌زيمنس بر متر بود و با افزايش شدت تنش شوري به 6 و 9 دسي‌زيمنس بر متر، فعاليت آنزيم كاتالاز به ترتيب 1/09 و 1/94 برابر كاهش يافت. از سوي ديگر، بيشترين زيست‌توده در سطح 2/5 دسي‌زيمنس بر متر و در ژنوتيپ MLC117 مشاهده شد كه نسبت به سطوح بالاتر شوري، بيش از دو برابر زيست‌توده بيشتري توليد كرد. بيشترين محتواي پرولين برگ در ژنوتيپ MLC26 در سطح تنش شوري 9 دسي‌زيمنس بر متر مشاهده شد، درحالي‌كه، با كاهش سطح تنش شوري به 6 و 2/5 دسي‌زيمنس بر متر، محتواي پرولين برگ به ترتيب به ميزان 4 و 46 درصد كاهش يافت. به‌طور‌كلي، ژنوتيپ‌هاي MLC117 و MLC12 در شرايط تنش شوري در بيشتر صفات برتري داشتند.