مقايسۀ خويشكاري‌هاي كاوۀ آهنگر با گبرياس (اوگبارو)

اسطورۀ كاوۀ آهنگر در شاهنامه داراي نشانه‌ها، اعمال و كنش‌هايي مخصوص به خود است كه خويشكاري‌هاي اسطوره‌اي اين شخصيت را شامل مي‌شوند. اين خويشكاري‌ها با توجه به شباهت كلي داستان ضحاك و فريدون - كه كاوۀ آهنگر نيز در آن حضور موثر دارد – با روايت تاريخي جريان فتح بابل به قلم هرودوت، گزنفون و كستياس، در تاريخ هخامنشيان، ياد آور نشانه‌ها، اعمال و كنش‌هاي گبرياس/ اوگبارو، هم پيمان كوروش هخامنشي است. هدف از اين مقاله بررسي و مقايسۀ مهم ترين خويشكاري‌هاي كاوۀ آهنگر در روايت شاهنامه از زمان پيدايي او در داستان ضحاك و فريدون  با گبرياس/ اوگبارو، هم پيمان كوروش هخامنشي در جريان فتح بابل با توجه به اسناد و گزارش‌هاي موجود تاريخي است. پژوهش حاضر از نوع تحليلي _تطبيقي بر پايۀ داده‌هاي كتابخانه‌اي است كه در پي اثبات وجود همانندي در خويشكاري‌هاي شخصيتي در اسطوره با مصداقي در تاريخ است و نتيجۀ اين تطبيق باز تعريف شخصيت كاوۀ آهنگر و برخي از خويشكاري‌هاي او در شاهنامه خواهد بود. مثلا آهنگري او مي‌تواند در صورت توجه به منابع تاريخي و ديني بجاي پيشه به عنوان لقب نيز بررسي گردد. همچنين اين قياس كمك خواهد كرد عوامانه و الحاقي پنداشتن كاوۀ آهنگر از سوي برخي اسطوره پژوهان چون آرتور كريستين سن، مهرداد بهار، ذبيح الله صفا و ديگران مورد ترديد قرار گيرد.