بررسي ساختار داستان‌مثل فارسي بر اساس مدل برگرفته از نظريه‌ پراپ

بررسي ساختار متون پيشينه‌اي يكصد ساله دارد كه يكي از راه‌هاي شناخت متون ادبي به شمار مي‌رود. داستان‌مثل به عنوان يك متن ادبي روايي مانند داستان و قصه‌هاي پريان از اين راه بهتر شناخته مي‌شود. براي شناخت اجزاي سازنده‌ آن مي‌توان از مواد و روش‌هاي بررسي افسانه‌ها استفاده كرد. روش‌هاي ساختاري پراپ، گريماس، داندس و كمبل براي شناخت داستان، قصه و اسطوره به كار رفته است. ممكن است براي داستان‌مثل نيز مناسب باشد. در اين ميان روش ولاديمير پراپ، ساختار داستان‌مثل را بهتر تشريح مي‌كند. بنابراين با استفاده از نظريه‌ وي يكصد داستان مثل مورد مطالعه قرار مي‌گيرد. خويشكاري يا كاركردها به عنوان اجزاي اصلي و ثابت و شخصيت‌ها به عنوان اجزاي متغير روايت بررسي مي‌شود. در ضمن بررسي‌ها نقاط قوت، و ضعف مدل ساختاري بر اساس روش‌هاي علمي مورد مطالعه قرار مي‌گيرد. همچنين ميزان مطابقت الگو به كار رفته با ساختار داستان‌مثل تجزيه و تحليل مي‌شود. در نهايت با تقليل مواد و ابزار پژوهش، مدلي موجز به دست مي‌آيد كه براي شناخت و تحليل داستان‌مثل‌ها مناسب است. تحليل داستان‌مثل‌ها با اين روش گامي است براي شناخت و مقايسه‌ آن با ساير ساخت‌هاي روايي به منظور يافتن ساختار آن. روش پژوهش توصيفي-تحليلي و روش كار تحليل ساختار و محتواي مطالب استخراج شده از منابع موجود كتابخانه‌اي است. نتايج حاكي از وجود يك ساختار منسجم در اكثر داستان‌مثل‌ها است. كه مي‌تواند براي ساير رشته‌هاي علوم انساني همچون روان شناسي و مردم شناسي مفيد باشد.