روابط چين و روسيه در حوزۀ انرژي: از همكاري ناپايدار تا همكاري راهبردي

پس از بحران اوكراين در سال 2014 و ايجاد گرايش شرقي در سياست روسيه، همكاري با چين افزايش يافت. اين موضوع در حوزۀ انرژي از يك همكاري ناپايدار پيش از بحران، به مشاركت راهبردي رسيده است. مسئله اين است كه ادعاي راهبردي‌بودن، چگونه و با چه سازوكارهايي درك‌پذير خواهد بود و آيا اين مشاركت راهبردي ادامه خواهد يافت و چه پيامدهايي در پي دارد؟ در اين نوشتار به‌دنبال پاسخ اين پرسش هستيم كه چگونه مشاركت راهبردي روسيه و چين در حوزۀ انرژي در سال‌هاي اخير عملياتي شده است؟ در پاسخ اين فرضيه مطرح مي‌شود كه پيشرفت همكاري‌هاي دوجانبه در حوزۀ انرژي و تقويت رويكرد نگاه به شرق در راهبرد انرژي روسيه، رويكرد چين براي تنوع و امنيت انرژي، ايجاد قراردادهاي بلندمدت، خطوط انتقال و سرمايه‌گذاري‌‌ها، مشاركت راهبردي دو كشور را عملياتي كرده است. روش در اين نوشتار كيفي و با استفاده از رويكرد تحليلي - تبييني است. در اين مطالعه از متن‌ها، گزارش‌ها و سندها مربوط به انرژي دو كشور و سازوكارهاي عملياتي‌كردن راهبرد انرژي آن‌ها بهره گرفته و از نظريۀ واقع‌گرايي نوكلاسيك و ارزيابي عوامل در سطح سيستم و هم‌سطح واحد و نيز ژئوپليتيك انرژي استفاده ‌مي‌كنيم. يافته‌هاي اين نوشتار نشان مي‌دهد كه روسيه و چين به پيشبرد بيشتر گسترش تجارت انرژي ادامه داده، مي‌توانند به ابزارهاي بيشتري براي ارتقاي دستوركار خود در ايجاد تعادل با ايالات ‌متحد و نيز الگوي مطلوب چندقطبي در جهان دسترسي پيدا كنند.