هستي‌شناسي نظريه نهادگرايي نئوليبرال و نقدهاي وارد بر آن در مواجهه با مناقشه‌هاي آبي فرامرزي

مناقشه به‌عنوان جزء جدايي‌ناپذير از تعاملات انساني، فرآيندي درهم‌تنيده، پويا و چندبُعدي است كه ارتباطي متقابل با سامانه‌هاي مختلف جامعه دارد. تفاوت در چارچوب‌هاي نظري و درك متمايز از روابط انساني منجر به شكل‌گيري نظريه‌هاي مختلفي به‌منظور مواجهه با مناقشه شده است. نظريه نهادگرايي نئوليبرال ازجمله نظريه‌‌هاي نوين در حوزه مطالعات سياسي، اقتصادي و اجتماعي است كه با تأكيد بر اهميت نهادها در شكل‌دهي به رفتارها و نتايج شكل گرفته است. مبتني بر اين نظريه، نهادهاي بين‌المللي از جمله ابزارهاي كارآمد براي ايجاد همگرايي و همكاري بين‌المللي هستند. بسياري از پژوهشگران حوزه محيط‌زيست به‌طور عام و حوزه آب به‌طور خاص، مواضع نهادگرايانه را در پژوهش‌هاي خود مبنا قرار داده‌اند. بنا بر نظر نهادگرايان آبي، نهادهاي آبي بين‌المللي مي‌توانند بطور چشمگيري از مناقشه‌هاي آبي بين‌المللي بكاهند و منجر به ايجاد همكاري در حوضه‌هاي آبريز فرامرزي شوند. عليرغم اهميت كاركردهاي نهادهاي آبي، عدم موفقيت عملكرد نهادها در مواجهه با برخي از اين مناقشه‌ها سبب وارد شدن نقدهاي جدي بر نظريه نهادگرايي شده است. با وجود اهميت مطالعه و واكاوي مباني نهادگرايي نئوليبرال در مواجهه با مناقشه‌هاي آبي فرامرزي، تاكنون پژوهش علمي مشخصي در خصوص نقد و بررسي مباني و كاركرد نظريه نهادگرايي نئوليبرال در مواجهه با مناقشه‌هاي آبي بين‌المللي و همگرايي كشورهاي ساحلي در حوضه‌هاي آبريز فرامرزي صورت نگرفته است. پژوهش حاضر درصدد تحليل هستي‌شناسانه نظريه نهادگرايي نئوليبرال و بررسي نقدهاي وارد بر آن در مواجهه با مناقشه‌هاي آبي و شكل‌گيري همكاري مؤثر در حوضه‌هاي آبريز فرامرزي است.