تاثير كمپوست و ورمي كمپوست بر برخي ويژگي هاي خاك و تغييرات رواناب و رسوب

مقدمه و هدف: فرسايش آبي سبب كاهش كيفيت خاك و مشكلات زيست محيطي مي شود. بهترين شيوه هاي مديريت خاك پيشگيري از فرسايش خاك، مهار رواناب و رسوب و حفظ كيفيت خاك مي باشد. مواد و روش ها: اين پژوهش براي دست يابي به اثر كمپوست زباله شهري و ورمي كمپوست بر برخي ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك (بر پايه بلوك  هاي كامل تصادفي) و ميزان رواناب و رسوب، به صورت آزمايش فاكتوريل بر پايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي انجام شد. بدين منظور نه كرت (سه كرت حاوي تيمار كمپوست، سه كرت حاوي ورمي كمپوست و سه كرت شاهد) احداث شدند كه هر كدام از كودها در كرت مربوط به خود به مقدار 18 كيلوگرم در هر هكتار به خاك اضافه و تا عمق 30 سانتي متري با خاك مخلوط شدند و ويژگي هاي فيزيك وشيميايي خاك )همانند اسيديته، شوري، ميانگين وزني قطر خاكدانه، وزن مخصوص ظاهري، ماده آلي،كربنات كلسيم، نيتروژن، فسفر، پتاسيم، درصد اشباع) و مقدار رواناب و رسوب در سه رخداد (دو بارش طبيعي و يك بارانساز) در تيمارهاي مختلف مقايسه شدند. يافته ها: نتايج نشان داد كه تيمارهاي ورمي كمپوست و كمپوست سبب افزايش غلظت عناصر غذايي NPK، ماده آلي، افزايش قطر خاكدانه، درصد اشباع و كاهش جرم ويژه ظاهري نسبت به شاهد شدند. هم چنين ميانگين حجم رواناب و رسوب در تيمارهاي كمپوست و ورمي كمپوست نشان داد كه به واسطه بهبود ويژگي هاي خاك در كرت هاي حاوي آن ها، حجم رواناب در بارش هاي طبيعي اول به‌ترتيب 68/5 و 82/6، در بارش طبيعي دوم 62/56 و 74/2 و در شبيه ساز باران 30/3 و 45/45 درصد نسبت به شاهد كاهش يافت. مقدار رسوب نيز در كرت هاي حاوي كمپوست و ورمي كمپوست به طور معني داري در سطح يك درصد نسبت به شاهد كمتر بود. كرت هاي ورمي كمپوست به دليل بهبود ويژگي هاي فيزيكي خاك نسبت به كرت هاي حاوي كمپوست كمترين ميانگين حجم رواناب و جرم رسوب و تيمار شاهد بيشترين مقدار را نشان داد. نتيجه گيري: بنابراين به نظر مي رسد به دليل دسترسي آسان كمپوست و ورمي كمپوست و تاثير قابل ملاحظه اي كه در تامين و حفاظت از مواد غذايي خاك و بهبود ويژگي هاي فيزيكي خاك دارند، در توسعه برنامه هاي مهار فرسايش خاك مي توانند مفيد واقع شود.