تحليلي بر بازار سرمايه با استفاده از رويكرد شبكه

هدف: توسعه شبكه‌هاي ارتباطي سهام، موضوع مهمي براي كشف ارتباطات بالقوه بين شركت‌هاي مختلف محسوب مي‌شود؛ از اين ‌رو هدف پژوهش حاضر، بررسي و تحليل ساختار ارتباطي شركت‌هاي موجود در بازار سرمايه بر مبناي قيمت، بازده و حجم معاملات سهام با رويكرد شبكه است. روش: روش اين پژوهش كمّي و از نوع تحليل شبكه است. داده‌هاي پژوهش در بازه زماني ۱۳۹۶ تا ۱۳۹۹ گردآوري شده است. يافته‌ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه با افزايش مبناي هم‏بستگي، از ميزان ارتباطات بين شركت‌هاي مختلف كاسته مي‌شود و بي‌نظمي افزايش مي‌يابد. در واقع، هر چقدر مبناي هم‏بستگي بيشتر در نظر گرفته شود، احتمال تأثيرپذيري از يك متغير مشترك يا تأثيرگذاري متقابل كمتر مي‌شود كه اين مسئله به كاهش ارتباط بين سهام منجر خواهد شد. از سوي ديگر، در شبكه ارتباطي شركت‌هايي هستند كه در مقايسه با بقيه، در موقعيت مناسب‌تري قرار دارند. آن‌ها ممكن است از تعداد ارتباط بيشتر، دسترسي به اطلاعات سريع‌تر و تأثيرگذاري بيشتر بر تغييرات قيمت ساير واحدها برخوردار باشند؛ در نتيجه اين شركت‌ها مي‌توانند تعيين‌كننده و پيشرو باشند يا به بياني ديگر، نقش بازيگران كليدي و تأثيرگذار را در ساختار حاكم ايفا كنند. افزون‌بر مطالب بيان شده، نتايج نشان داد كه در دوره دوم سال ۱۳۹۹ نسبت به دوره اول، شبكه‌هاي ارتباطي بسيار بي‌نظم‌تر و پراكنده‌تر بوده است. نتيجه‌گيري: با توجه به اهميت شبكه‌هاي ارتباطي بازار سرمايه و نقش تعيين‌كننده شركت‌هاي كليدي، تحليل الگوي روابط كمك مي‌كند تا با آشكارسازي ساختار شبكه‌اي بازار سرمايه، تلاشي در جهت افزايش شفافيت، كاهش ريسك و به‌دنبال آن بهبود تصميم‌گيري، خط‌مشي‌گذاري، بهينه‌سازي پرتفوي و غيره صورت گيرد.