اثر هالوژناسيون، محتواي رطوبت و نوع بسته‌بندي بر انبارماني بذر برنج

هالوژناسيون، كاهش محتواي رطوبت بذر و بسته‌بندي مناسب از روش‌هاي كاربردي هستند كه مي‌توانند نقش موثري در حفظ حيات بذر طي دوره انبارماني داشته‌باشند. اين تحقيق بر اساس آزمايش فاكتوريل بر پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي به اجرا در ‌‌آمد. فاكتورها شامل نوع بسته‌بندي در دو سطح (بسته‌بندي تك‌لايه و دو‌لايه)، هالوژناسيون بذر در چهار سطح (صفر، 3، 6 و 9 گرم به ازاي هر كيلو‌گرم بذر)، محتواي رطوبت شلتوك (بر پايه تر) در سه سطح (17.7 17 درصد،12 11 درصد و 10 9 درصد) و مدت زمان انبارماني در سه سطح (بدون انبارماني، شش ماه و يك‌سال انبارماني) بودند. نتايج نشان داد پس از يك‌سال انبارماني، كمترين درصد جوانه‌زني با مقدار 47.92 درصد متعلق به بذر با محتواي رطوبت 17.7 17 درصد بود و بذور با محتواي رطوبت 12 11 و 10 9 درصد، جوانه‌زني بالاي 97 درصد نشان دادند. شاخص بنيه بذر در بسته‌بندي دو‌لايه، پس از شش و يك‌سال انبارماني، به ترتيب 13.82 و21.63 درصد و در بسته‌بندي تك‌لايه به ترتيب 17.97 و 39.81 درصد كاهش يافت. تيمار با محتواي رطوبت10 9 درصد، هالوژناسيون شده به مقدار 9 گرم به ازاي هر كيلو‌گرم بذر داراي بيشترين درصد جوانه‌زني، طول ساقه‌چه و بنيه بذر بود. علاوه بر آن در بذور غير‌هالوژنه ذخيره شده در بسته‌بندي تك‌لايه، پس از يكسال انبارماني، حشره بيد غلات (Olivier Sitotroga cerealella) به‌عنوان آفت مهم شلتوك برنج مشاهده شد. به‌طور‌كلي كاهش محتواي رطوبت بذر برنج تا حد10 9 درصد به همراه هالوژناسيون و به‌كارگيري بسته‌بندي دو‌لايه توانست كيفيت بذر را بهتر از ساير تيمارها طي دوره انبارماني حفظ نمايد.