تحليل فقهي نجات و درمان حيوانات از ديدگاه فريقين

اهتمام فقه اسلامي به نجات و درمان جان انسان‌ها بر كسي پوشيده نيست اما ميزان اهتمام فقه به نجات و درمان حيوانات و جواز صرف بيت‌المال در اين خصوص، محل تأمل و پرسش است. اين تحقيق به روش توصيفي ـ تحليلي و به اتكاي مصادر فقه و مراجعه به مدارك مكتوب، با استناد به ادلۀ معتبر و شواهد فقهي از ديدگاه فريقين به بررسي نجات جانِ حيوان، قلمروي نجات و صرف بيت‌المال در حفظ، درمان و نجات حيوانات، پرداخته است. بررسي‌ها نشان داد كه نجات جانِ حيوان محترم، واجب است. قدرمتيقن در قلمروي نجات حيوانات، شامل حيوانات اهلي داراي ارزش مالي و در اختيار انسان است. در دوره حاضر عدم نجات اغلب حيوانات وحشي به خاطر استفاده در امور علمي و تحقيقاتي يا حفظ حيات‌وحش طبيعي يا منافع مقصوده محلَّله ديگر، تضييع مال محسوب مي‌شود و حتي نجاست حيوانات غيرمحترم نيز مانع از نجات نمي‌شود. همچنين حفظ حيوانات در معرض انقراض، واجب و ذبح آن‌ها حتي براي خوردن،حرام است. تشكيل نهادهاي حفاظت از حيوانات و خدمات درماني براي حيوانات، مقابله با حيوان آزاري، آموزش و نگهداري از حيوانات امدادي و... از مصارف جايز بيت‌المال است بلكه در مواردي بايد از آن هزينه شود.