سنجش رضايت‌مندي ساكنان از كيفيت مسكن در محلات شهري با رويكرد عدالت فضايي مطالعه موردي: محلات منطقه دو شهرداري تهران

مهم‌ترين كاركرد هر شهري نقش سكونتي آن است و به همين دليل ويژگي‌هاي كيفي مسكن نقش اساسي در كيفيت فضاهاي شهري و عدالت فضايي-اجتماعي دارند. با رشد سريع شهرنشيني در قرن اخير، به‌خصوص در جوامع توسعه‌نيافته و در پي آن رشد طبيعي جمعيت، مهاجرت و كوچك شدن بعد خانوار باعث چالش‌هاي جدي در شهر ازجمله كاهش كيفيت مسكن و نابرابري در ابعاد گوناگون كالبدي، محيط زيستي، خدماتي، اجتماعي و اقتصادي شده است. منطقه 2 شهر تهران به‌دليل شمالي-جنوبي بودن و كشيدگي از مركز شهر تا شمالي‌ترين نقاط شهري تهران داراي گوناگوني سكونتي و كيفيت مسكن مي‌باشد. مسكن يكي از نيازهاي حياتي انسان‌ها است، به همين دليل رضايت‌مندي ساكنان از كيفيت مسكن در محلات شهري قابل تحليل هستند و بي‌توجهي به اين امر مهم، مي‌تواند باعث نابرابري مسكن شود. هدف پژوهش حاضر تحليل رضايت‌مندي ساكنان از كيفيت مسكن در سطح محلات منطقه 2 شهر تهران است. روش تحقيق اين پژوهش توصيفي-تحليلي با ماهيت كاربردي است و در گردآوري اطلاعات از روش اسنادي و پيمايشي با استفاده از روش پرسشنامه صورت گرفته است. داده‌هاي گردآوري شده با استفاده از آزمون تي تك نمونه، ميزان رضايت از شاخص‌هاي كيفيت مسكن، آزمون همبستگي پيرسون و در نهايت تحليل عاملي انجام شده‌اند. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه شاخص‌هاي مورد مطالعه (دسترسي، ويژگي ساختاري، امكانات رفاهي، ويژگي اقتصادي، ويژگي اجتماعي و سلامت محيطي) با موضوع پژوهش و حتي مولفه‌هاي هر شاخص رابطه معناداري دارند. نتايج رضايت‌مندي ساكنان نيز نشان‌دهنده اين است كه منطقه ازنظر داشتن شاخص‌هاي مورد مطالعه پژوهش داراي مطلوبيت مناسبي مي‌باشد. درنهايت ده عامل براي كيفيت مسكن از منظر كيفيت خيابان، نوع ساختمان‌، تقاضاي مسكن، سطح فرهنگي، امكانات رفاهي، دسترسي به ايستگاه و خطوط حمل‌ونقل، خلوتي محل، كيفيت صوتي و هوا، نسبت قومي و نژادي و عوارض و ماليات شهرداري قابل شناسايي است. نتايج تحليل همبستگي پيرسون مشخص مي‌كند كه بالاترين همبستگي مربوط به شاخص‌هاي امكانات رفاهي با دسترسي و ويژگي اقتصادي بوده است.