نقش وُزرا در فراز و فرود حكومت فاطميان مصر

فاطميان از دولت‌هاي مهم و قدرتمند سياسي، مذهبي و فرهنگي جهان اسلام، به‌ويژه مذهب تشيع، بودند كه با به‌كارگيري وزرايي توانمند به اوج قدرت رسيدند. خدمات فراواني در حوزه گسترش فرهنگ و شعائر ديني تشيع اسماعيلي انجام دادند؛ سپس بر اثر عملكرد ضعيف وُزرا، از جمله قدرت‌طلبي، اقدامات تفرقه‌افكنانه و پشت‌كردن به مذهب رو به افول رفتند. اين نوشتار بر پايه روش توصيفي‌تحليلي، نخست خاستگاه پيدايش جايگاه وزارت در ساختار دولت فاطمي را بيان مي‌كند و از كاركرد وزراي فاطميان مي‌گويد. سپس دو گونه وزارت تنفيذ و تفويض در حكومت فاطميان را مي‌شناساند و از تغيير ساختار تشكيلاتي حكومت و ورود وزرا به صحنه قدرت و انتقال تدريجي قدرت از خلفاي فاطمي به وزرا سخن به ميان مي‌آورد. نقش وزرا در تثبيت دولت فاطميان و گسترش قلمروشان و سامان‌دهي به ساختار اداري تشكيلاتشان و تثبيت و تقويت مذهب اسماعيليه و رساندن حكومت فاطميان به اوج قدرت و نفوذ را بيان مي‌كند و با تبيين عوامل افول اين دولت قدرتمند، همچون جنگ قدرت وزرا، سوء تدبير در برابر شورش‌هاي محلي قبايل داخلي و منازعات خارجي، سياست‌زدگي و تقيدنداشتن وزرا به مذهب اسماعيلي، از نقش آنان در اين فروپاشي پرده برمي‌دارد