شناسايي مناسب‌ترين نقاط ديده‌باني در پايش عرصه‌هاي منابع طبيعي با استفاده از تحليل‌هاي مكاني

شناسايي نقاط مناسب ديده‌باني و پايش عرصه‌هاي منابع طبيعي براي تهديداتي نظير آتش‌سوزي با ميدان ديد وسيع يكي از مراحل اصلي پايش يك حوزه ‌آبخيز با استفاده از تحليل رؤيت پذيري سامانه‌هاي اطلاعات مكاني است. تعبيه برج‌هاي ديده‌باني علاوه بر تشخصي تخريب‌هاي صورت گرفته داراي كاربردهاي ديگري با توجه به توسعه تكنولوژي مي‌باشند. در اين تحقيق 30 روستاي قرار گرفته در حوزه ‌آبخيز چهل‌چاي همراه با 26 نقطه با چشم‌انداز مناسب و قابل‌دسترس به‌عنوان نقاط مشاهده‌گر انتخاب شدند. بدين منظور، تجزيه‌وتحليل رؤيت‎پذيري منطقه موردمطالعه با استفاده از نرم‌افزار QGIS جهت تعيين درصد مناطق رؤيت‎پذير انجام گرفت. رؤيت‌پذيري اين نقاط در چهار سناريو (ارتفاع نقطه مشاهده‌گر برابر 1/6 متر و شعاع ديد 1200 متر، ارتفاع نقطه مشاهده‌گر برابر 11/6 متر و شعاع ديد 1200 متر، ارتفاع نقطه مشاهده‌گر برابر 1/6 متر و شعاع ديد 10000 متر و ارتفاع نقطه مشاهده‌گر برابر 11/6 متر و شعاع ديد 10000 متر) براي پايش غيرمستقيم حوزه آبخيز با استفاده از برنامه جانبي Viewshed در محيط نرم‌افزار QGIS موردبررسي قرار گرفت. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد كه برنامه جانبي Viewshed مكان‌يابي مناطق قابل‌رؤيت و غيرقابل‌رؤيت را از نقاط مشاهده‌گر با توجه به سناريوهاي مختلف امكان‌‌پذير مي‌كند. به‌علاوه با تركيب اين نقاط با همديگر مي‌توان پوشش مناطق قابل ديد براي پايش كل حوضه را افزايش داد. علاوه بر اين، تجزيه‌وتحليل رؤيت‌پذيري يك روش بسيار مفيد و كاربردي براي ارزيابي برج‌هاي مراقبتي و تعيين موقعيت بالقوه اين برج‌ها است. درنهايت، علاوه بر تعيين برج‌هاي ديدباني، رويكردهاي مبتني بر GIS كه شامل تجزيه‌وتحليل رؤيت‌پذيري و فناوري‌هاي سنجش‌ازدور مي‌شود، با هدف برنامه‌ريزي بهينه سيستم‌هاي نظارتي از نظر اقتصادي، فني و كاربردي، پيشنهاد مي‌شود.