بررسي داده‌هاي مركز ECMWF در پايش و پيش‌بيني توفان‌هاي گردوغباري جنوب غرب ايران (مطالعه موردي: جلگه خوزستان)

به‌منظور بررسي توفان‌هاي گردوغبار جلگه خوزستان از آمار 13 ايستگاه سينوپتيك در بازه 17 ساله (2016-2000) استفاده شد. روزي به‌عنوان روز توفاني انتخاب شد كه ديد افقي كمتر از 200 الي 100 متر، در بيش از 70 درصد ايستگاه‌ها گزارش‌شده باشد. براي تحليل شرايط جوي از داده‌هاي شبكه‌بندي شده مركز پيش‌بيني‌هاي ميان‌مدت جوي اروپا و براي نمايش الگوي فضايي گردوغبار از مقادير AOD سنجندِ MODIS استفاده گرديد. بررسي‌ها نشان دادند كه 4 الگوي فضايي در منطقه سبب رخداد چنين شرايطي مي‌شوند. انتقال گردوغبار از كانون‌هاي شمال و غرب عراق و شرق سوريه به‌عنوان كانون‌هاي اصلي و مناطق خشك شده مرزي بين استان خوزستان و كشور عراق به‌عنوان تشديدكننده فعاليت‌هاي ريزگردها به شمار مي‌روند. افزايش شرايط ناپايداري در ترازهاي زيرين و وجود يك سري اغتشاشات جوي كه به‌صورت بي‌دررو خشك صورت پذيرفته، سبب خيزش گردوغبار از مناطق احتمالي و سرازير شدن آن به منطقه شده است. با انجام شاخص سازي، پارامتر تاوايي نسبي تراز 850 هكتوپاسكال در شناسايي كانون‌هاي احتمالي ريزگردها مناسب يافت شد. بدين‌صورت كه براي پيش‌بيني گردوغبار در منطقه زماني كه سرعت باد به بيشينه خود بر روي كانون‌هاي ريزگردها مي‌رسد، انتظار مي‌رود با تأخيري 24 الي 48 ساعته در منطقه شاهد رخداد توفان‌هاي شديد گردوغبار بود؛ اما وجود ناپايداري‌ها و افزايش تاوايي نسبي بر روي كانون‌ها سبب شده تا فرآيندِ مذكور افزايش‌يافته و در كمتر از 24 ساعت ذرات به منطقه شارش نمايند. درنهايت پيشنهاد مي‌شود جهت پايش و پيش بيني توفان هاي گردوغباري در منطقه از داده هاي با توان تفكيك بالا استفاده گردد تا بتوان در پيش بيني ها به يك دقت قابل‌قبول دست‌يافت.