بازشناسي مفهوم ضعف راوي در منابع پنج ‌گانۀ رجالي شيعه

يكي از مفاهيم در دايرۀ جرح و تعديل رجال حديث، مفهوم ضعف است. دانشمندان رجال شيعه برخي از راويان را ضعيف توصيف كرده‌اند؛ اما با وجود ضعف راوي، در كتب حديثي ما روايات بسياري از آن‌ها نقل شده است. اين مسئله نشان مي‌دهد مفهوم ضعف نمي‌تواند به‌معناي رد مطلق روايات راوي توصيف شده به ضعف باشد. اگر ضعف به‌معناي رد مطلق روايات راوي ضعيف بود، هرگز شاهد ورود حجم فراواني از روايات راويان ضعيف به كتب روايي نبوديم. براي نمونه با وجودي كه دانشمندان علم رجال ابوسمينه و محمد بن سنان را ضعيف مي‌دانند، در كتب روايي ما صدها روايت از اين دو داريم و همين مسئله نياز به يك دوباره‌انديشي در حوزۀ مفهوم ضعف را ضروري مي‌سازد. بنابراين پژوهش حاضر به هدف دستيابي به مفهوم ضعف در نزد رجال‌پژوهان شيعه كه ارتباط مستقيم با چرايي ورود روايات راويان ضعيف در منابع حديثي دارد، به روش توصيفي‌تحليلي به تبيين مفهوم ضعف در نزد رجاليان به‌ويژه رجال‌پژوهان متقدم مي‌پردازد. نتيجۀ حاصل از اين پژوهش اثبات مي‌كند با توجه به گونه‌هاي نقش راوي و پديدۀ استثنا، توصيف راوي به ضعف به ‌معناي عدم اعتبار كل روايات وي نيست.