ارزيابي صرفه جويي هزينه اي در صنايع تبديلي كشاورزي: تاكيد بر دو رويكرد تجربه نيروي كار و يادگيري توليدي

صنايع تبديلي و فرآوري توليدهاي كشاورزي به‌دليل اينكه در تامين نيازهاي مصرفي خانوار و زنجيره غذايي مردم جامعه اهميت راهبردي دارد از جمله مهم‌ترين گروه‌هاي صنعتي مؤثر بر رشد اقتصادي كشورهاي درحال توسعه بشمار مي‌رود؛ تجربه كشورهاي جهان نشان داده كه ساختار هزينه در بخش‌هاي مختلف اقتصاد متأثر از توسعه مهارت و دانش نهادينه شده در نيروي خلاق و نوآور است؛ بنابراين اين تحقيق با هدف محوري سنجش ميزان صرفه‌جويي هزينه‌اي صنايع تبديلي كشاورزي با توجه به تجربه نيروي‌كار و ميزان پيشروي دانش انجام شده است. بدين‌منظور از داده‌هاي تلفيقي 18 زيربخش صنعتي كشاورزي در بازه زماني 1398-1381 و الگوي پوياي خودرگرسيون با وقفه توزيعي پانلي (PARDL) براي برآورد مدل استفاده شد. نتايج صرفه‌جويي هزينه‌اي با منشأ يادگيري توليدي دلالت برآن دارد كه در هر دو دوره كوتاه‌مدت و بلندمدت فرايند يادگيري با نرخ 0.83 و سرعت تعديل به تعادل بلندمدت بالا نقش چشمگيري در پيشرفت تجربه و توسعه دانش داشته و ضمن تحقق صرفه مقياس منجر به كاهش هزينه متوسط هر واحد توليد شده است. از سوي ديگر نتايج برآورد صرفه‌جويي هزينه نيروي‌كار گوياي آن است كه با توسعه تجربه و مهارت نيروي‌كار بازدهي نسبت به مقياس ثابت است و ميزان صرفه‌جويي هزينه‌اي نيروي‌كار در بلندمدت نسبت به دوره كوتاه‌مدت بيشتر بوده و در هر دوره فعاليت نيروي‌كار 44.6 درصد از شكاف بين تعادل كوتاه‌مدت و بلندمدت كاهش مي‌يابد؛ به‌طور كلي در هر دوره با دو برابر شدن توليد تراكمي به‌طور متوسط صرفه‌جويي‌ هزينه‌اي توليد 32 درصد و ميانگين هزينه‌ هر واحد نيروي‌كار به ميزان 20 درصد سطح پيش از آن كاهش مي‌يابد. از اين‌رو شناسايي منبع‌هاي موثر در تحقق يادگيري، رشد استارت‌آپ‌هاي فناوري محور، ارتقاي مهارت شاغلان از طريق آموزش، برگزاري كارگاه‌ها و دوره‌هاي ضمن خدمت پيشنهاد و تأكيد مي‌شود.