بررسي روابط ميان برخي صفات درژنوتيپ‌هاي توتون شرقي (Nicotiana tabacum L.) در شرايط استقرار گل جاليز

توتون يكي از گياهان مهم زراعي، صنعتي و تجاري است كه در اقتصاد كشورهاي توليدكننده و مصرف‎كننده نقش مهمي دارد. به‎منظور تعيين مهم‎ترين صفات مؤثر بر عملكرد (وزن خشك برگ) توتون، 92 ژنوتيپ توتون شرقي در قالب طرح‎ بلوك‎هاي كامل تصادفي در سه تكرار طي دو سال (1386-1387) در مركز تحقيقات توتون اروميه در شرايط نرمال (عدم حضور گل ‎جاليز) و تنش (حضور گل ‎جاليز) مورد بررسي قرار گرفتند. بر اساس تجزيه رگرسيون گام به گام، در شرايط نرمال صفات وزن تر برگ و سطح برگ و در شرايط تنش، وزن تر برگ به ترتيب 80 و 73 درصد از تغييرات عملكرد (وزن خشك برگ) را توجيه نمودند. بر اساس نتايج تجزيه مسير، در هر دو شرايط نرمال و تنش، وزن تر برگ بيشترين اثر مستقيم مثبت بر عملكرد (وزن خشك برگ) توتون داشت. در تجزيه رگرسيون گام به گام براي وزن تر برگ، در شرايط نرمال وزن تر اندام هوايي و در شرايط تنش صفات وزن تر اندام هوايي، سطح برگ، روز تا گل‎دهي و ارتفاع بوته به ترتيب با 61 و 72 درصد از تغييرات وزن تر برگ را توجيه نمودند. در تجزيه مسير براي وزن تر برگ در هر دو شرايط نرمال و تنش، صفت وزن تر اندام هوايي بالاترين اثر مستقيم مثبت بر روي وزن تر برگ داشت. با توجه به نتايج، صفت وزن تر برگ به‎عنوان مهم‎ترين عامل مي‎تواند در برنامه‎هاي اصلاحي براي افزايش عملكرد توتون تحت شرايط گل‎جاليز مورد استفاده قرار گيرد.