نگاهي انتقادي به استدلال‌ هاي هاوكينگ بر مبناي مدل «بي ‌مرز» عليه خدا باوري

مطابق مدل «بي ‌مرز» هارتل هاوكينگ، در ابتداي عالم، بُعد زمان هم رفتاري مانند ابعاد مكاني داشته است، كه در نتيجۀ آن، تكينگي ابتداي عالم حذف مي‌شود. استيون هاوكينگ معتقد است كه اين مدل چالش‌هايي جدي براي خداباوري به همراه دارد. زيرا طبق آن (1) عالم نقطۀ آغازين خلقت ندارد، (2) پيدايش عالم از هيچ به صورت طبيعي توضيح داده مي‌شود، و (3) نيازي به تعيين شرايط اوليۀ عالم توسط خداوند نيست. بنابراين كيهان «بي‌مرز» نيازي به خالق ندارد. در اين مقاله، ابتدا چهار اشكال مبنايي پيرامون اعتبار علمي مدل و تفسير هاوكينگ مطرح شده است. نخست، اين مدل مبتني بر گرانش كوانتومي است، كه فعلاً نظريۀ قابل اتكايي در اين زمينه در دست نيست. دوم، اين مدل با چالش‌هاي علمي نظري و رصدي مختلفي روبروست. سوم، واقعي پنداشتن زمان موهومي و كيهان اقليدسي مبناي علمي ندارد. و چهارم، نياز كيهان به خالق منحصر در لحظۀ آغازين نيست كه از بين رفتن آن نشان‌دهندۀ عدم نياز كيهان به خالق باشد. سپس نشان داده شده است كه حتي اگر در اين موارد كاملاً با او همراهي كنيم باز هم اين مدل دلالتي بر مدعاي هاوكينگ ندارد. زيرا اولاً عالم در اين مدل همچنان آغازمند و حتي داراي لحظۀ مشخص آغازين است؛ ثانياً اين مدل اصولاً پيدايش عالم از «هيچ محض» را توصيف نمي‌كند؛ ثالثاً خود اين مدل نوعي شرط اوليۀ ممكن و نه ضروري محسوب مي‌شود و در درون خود پذيراي شرايط مختلف بسياري براي محتواي عالم است. بنابراين به نظر مي‌رسد كه اين مدل، بر خلاف ادعاي هاوكينگ، هيچ گونه دلالت جدي الهياتي ندارد.