مطالعۀ عملكرد مغز هنگام درك استعاره‌هاي متعارف و نامتعارف

عصرِ حاضر، عصرِ سيطرۀ علم بر باور‌هاي بشري است. نياز انسان به شناختِ ماهيتِ خود و جهان اطرافش او را به سوي باور پديده‌ها براساسِ مستندات و شواهد عيني سوق داده است. همين امر سبب گرديده كه امروزه علومِ شناختي به حوزۀ مورد علاقه بسياري از دانش پژوهان مبدل‌گردد. يكي از حوزه‌هاي اصلي علوم شناختي، زبان‌شناسي‌شناختي است كه بر پايۀ مطالعۀ زبان بنا نهاده شده است. از آن‌جا كه، زبان را مي‌توان ابزاري براي بازنمايي ذهن برشمرد؛ از اين‌رو، زبان‌شناسي‌شناختي از مطالعۀ ساختار ظاهري زبان فراتر رفته و به بررسي عملياتِ بنيادي بسيار پيچيده‌اي مي‌پردازد كه در تكوين دستور زبان، مفهوم‌سازي، سخن‌گفتن و تفكر نقش عمده‌اي را ايفا مي‌كنند. رويكردِ نظري اين حوزه بر پايه مشاهدات تجربي و آزمايش‌هاي علميِ روان‌شناسي و علوم‌اعصاب بنا نهاده شده و هدف آن فهم چگونگي بازنماييِ اطلاعات زباني در ذهن، واكاوي فرآيند يادگيري زبان و سازوكار درك و استفاده از آن است. در دهه‌هاي اخير، واكاوي و توضيح فرآيندهاي درك استعاره، مورد توجه بسياري از زبان شناسان قرار گرفته است. يكي از چالش‌هاي اصلي در اين راستا، يافتن راهكاري است كه بتواند فرآيندهاي درگير در درك انواع مختلف استعاره را توضيح دهد. در اين پژوهش، با توجه به سازوكار درك زبان در مغز، به بررسي دو گروه متفاوتِ استعاره‌هاي متعارف و استعاره‌هاي نا متعارف پرداختيم. اين پژوهش توصيفي -تحليلي بوده و با استناد به مقالات، كتب و تحقيقاتِ صورت گرفته در زمينۀ ارتباط مغز با فرآيند درك استعاره صورت گرفته است. نتايج حاصل از اين تحقيق گوياي آن است كه درك استعاره‌هاي متعارف، سبب بروز فعاليت در شكنج مياني گيجگاهي چپ، بخش دوكي شكل راست و شكنج پيشاني تحتاني مي‌شود. در حالي‌كه، بخش دوكي شكل سمت راست، با ادغام اطلاعات بصري و معنايي مرتبط است. از سويي ديگر، استعاره‌هاي نامتعارف (بديع)، به‌صورت مداوم، شكنچ دوكي شكل چپ و پيش‌مخروطي (بره‌كونئوس) سمت راست را فعال مي‌كنند.