تحليل محتواي مطالعات خارجي و داخلي تله‌ي توسعه‌نيافتگي در نواحي روستايي

يكي از جلوه‌هاي عمده استمرار توسعه نيافتگي را مي‌توان در پيوستگي و حتي تشديد شكاف درآمد و ثروت ميان كشورهاي فقير و كشورهاي غني، در جهان امروز مشاهده كرد. به عبارت ديگر، در همه كشورها اعم از پيشرفته و عقب مانده مناطقي از جمله روستاها وجود دارد كه از رشد و توسعه كمتري نسبت به ساير مناطق برخوردارند و مردم اين مناطق به دلايلي كه خارج از كنترل آنها بوده از سطح رفاه كمتري نسبت به بقيه بهره مي برند. از سوي ديگر تجربيات تمامي نظريات توسعه نشان مي‌دهد كه دستيابي به توسعه در هر سطحي و با هر هدفي كه باشد نيازمند برنامه ريزي اصولي، كارامد و اجراي دقيق آن است. اما مسئله اصلي اين است چه دليلي باعث اين شده كه بعضي از مناطق از جمله نواحي روستايي كه داراي منابع مهم و برتري‌هاي جهت رشد و توسعه مي‌باشند نه تنها هيچ پيشرفتي نداشته‌اند بلكه به عنوان يك منطقه توسعه‌نيافته نسبت به مناطق اطراف خود باقي مانده‌اند. هدف اصلي اين پژوهش جمع‌يندي مطالعات مربوط به موانع، چالش‌ها و تله توسعه‌نيافتگي و يا همان تله فقر در توسعه روستايي با استفاده از روش تحليل محتوا است. اين پژوهش، در زمره پژوهشهاي اسنادي و كتابخانه اي جاي مي‌گيرد. روش تحقيق توصيفي - تحليلي بوده و رويكرد تحقيق كمي – كيفي با تأكيد بر كيفي است. جامعه آماري پژوهش شامل كليه مقالات چاپ شده در ارتباط با موضوع پژوهش است كه درنشريات داخلي و خارجي استفاده شده است. بر اين اساس 95 مقاله انتخاب و مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج حاصل از پژوهش نشان مي‌دهد كه با توجه به تحليل محتواي مطالعات صورت گرفته تله‌ي توسعه نيافتگي در نواحي روستايي در 4 معيار(تله‌هاي بهره وري، آسيب پذيري اجتماعي، نهادي و محيطي) مورد بررسي قرارگرفته‌شد، كه بيشترين شاخصهاي مربوط به تله‌هاي بهره‌وري، آسيب پذيري، نهادي و محيطي به ترتيب نوسان قيمت محصول، فقدان سرمايه و پس انداز، ضعف نهادها و فقدان زيرساخت و شبكه ارتباطي نسبت به ساير شاخصها مي‌باشند. همچنين در مجموع تله‎ي آسيب پذيري اجتماعي و شاخصهاي مربوط به آن بيشتر از ساير تله‌هاي توسعه نيافتگي در نواحي روستايي مورد توجه واقع شده است.