تحليل مباني تفسير علمي در انديشه خاورشناسان مثبت‌نگر

تفسير علمي ازجمله روش‌هاي تفسيري است كه در دوران معاصر موردتوجه پژوهشگران قرآني قرار گرفته است. تحليل و بررسي مباني اين روش تفسيري از آنجا بايسته است كه بسياري از داوري‌ها درباره روش تفسير علمي، بر اساس قضاوت درباره مباني مورداعتقاد و عمل باورمندان به تفسير علمي صورت مي‌گيرد. پذيرش يا عدم پذيرش اين مباني مفسر را عامل اشتياق يا رويگرداني از اين شيوه تفسيري خواهد گشت. انديشه‌ورزان خاورشناس ازجمله افرادي هستند كه به داوري مباني تفسير علمي پرداخته‌اند. دسته‌اي به خطاي اين مباني رأي داده و به نقض و انكار آن پرداخته‌اند. دسته‌اي ديگر به صحت آن مباني و پذيرش تفسير علمي قرآن حكم كرده. مطالعه و تحليل ديدگاه‌هاي مستشرقان نشان مي‌دهد دسته دوم كه در اين مقاله با عنوان خاورشناسان مثبت‌نگر نامبردار شده‌اند، با پذيرش ابتناي احكام قرآني بر مصالح و مفاسد واقعي و امكان آزمون تجربي برخي از معارف علمي قرآن، به نفي هرگونه تعارض قرآن و علم، معتقدند. آنان بهره‌گيري از معارف علمي قرآن را ضرورتي غيرقابل‌ترديد تلقي كرده و در اين راستا، يافته‌ها در دانش بشري را قرينه‌اي براي فهم بهتر قرآن كريم معرفي مي‌كنند. اين گروه، تمدن علمي و فرهنگي اسلامي گذشته را مديون معارف قرآني دانسته و بر پاسخگويي قرآن به نيازهاي انسان معاصر و آينده تأكيد مي‌ورزند. توجه به اعجاز علمي قرآن به‌مثابه يكي ديگر از مباني تفسير علمي، انسان براي اين گروه از مستشرقان چشمگير بوده كه باعث استبصار برخي از آنان گرديده است.