تربيت متعالي در ديدگاه امام محمد غزالي و آبراهام مازلو

اين پژوهش با روش تحليل محتواي كيفي و به شيوه استقرايي كوشيده است با بررسي آراء و افكار امام محمد غزالي انديشمند و عارف مسلمان قرن پنجم هجري و آبراهام مازاو روان‌شناس انسان‌گراي قرن بيستم مدل تربيتي آن دو را براي دستيابي به بالاترين مراتب تعالي بررسي و مقايسه نمايد. جامعه آماري پژوهش، آثار دو انديشمند شامل كتاب‌ها، مقالات و سخنراني‌هاست. بررسي نشان مي‌دهد كه نظام تربيتي اين دو، اشتراكات و نيز تفاوت‌هايي دارد. مهمترين تفاوت در تعيين هدف غايي از تربيت متعالي است كه غزالي آن را هدفي اخروي مي‌داند. در شيوه تربيتي غزالي، بر اعتدال، ايجاد عادت به عمل نيك، و حضور مربيان فرهيخته تأكيد شده است؛ درحالي‌كه مازلو بر ارضاي سلسله مراتب پايين‌تر نيازها، و تكيه بر خلاقيت و آزادي فردي تأكيد مي‌كند. اگرچه ارزيابي نشان مي‌دهد كه نظام تربيتي غزالي از انسجام بيشتري برخوردار است اما تأكيد بر خلاقيت و آزادي انتخاب آن‌چنان كه در ديدگاه مازلو وجود دارد همزمان با حضور مربيان متعالي به عنوان الگوي متربيان، مي‌تواند به كارآمدتر شدن اين نظام كمك ‌كند.