تأملي بر پديده گريز سرمايه ‌هاي انساني؛ تحليل عوامل كششي و رانشي مؤثر

زمينه و هدف: در شرايط كنوني به لحاظ وجود مجموعه‌اي از عوامل افراد متخصص و دانشي، از كشوري به كشور ديگر نقل‌ مكان مي‌كنند و پديده گريز سرمايه‌هاي انساني را رقم مي‌زنند. ازاين‌رو پژوهش حاضر با هدف شناسايي عوامل كششي و رانشي مرتبط با گريز سرمايه‌هاي انساني انجام پذيرفت. روش­شناسي: پژوهش حاضر از نظر هدف اكتشافي، از حيث گردآوري اطلاعات در زمره پژوهش‌هاي آميخته و از لحاظ نتيجه كاربردي است. جامعه آماري پژوهش خبرگان و صاحب‌نظران در حوزه موردمطالعه هستند كه با استفاده از روش نمونه‌گيري گلوله برفي 30 نفر از آنان به‌عنوان اعضاي نمونه انتخاب‌شده است. ابزار گردآوري داده‌ها در بخش كيفي مصاحبه و در بخش كمي پرسشنامه است. در اين پژوهش داده‌هاي كيفي با روش كدگذاري و داده‌هاي كمي با روش Delphi Fuzzy تحليل‌شده است. يافته­ها: مطابق يافته‌هاي پژوهش تعدادي از مهم‌ترين عوامل رانشي، بستر نامناسب براي پذيرش تحرك فكري، بروكراسي سالاري و عدم توفيق پلتفرم‌هاي كارآفريني و تعدادي از مهم‌ترين عوامل كششي، دسترسي به فرصت‌هاي جهاني و ارتباطات بيشتر با جهان، وجود استانداردهاي بالاتر كاري و شغلي در موقعيت رقيب بود. نتايج: نتايج گوياي آن است كه شرايط و بستر نامناسب مانند قوانين و مقررات دست و پاگير مانع از بروز خلاقيت و آزادي عمل سرمايه‌هاي انساني شده و منجر به ترغيب آن‌ها به خروج از مرزهاي كشور خواهد شد. از طرفي شرايط كاري بهتر در مبدأ مي‌تواند سرمايه‌هاي انساني را به سمت خود جذب نمايد.