مسائل و معيارهاي نام‌گذاري گونه‌هاي زباني، با توجه به گونه‌هاي زباني ايران

مسئلۀ اصلي مورد توجه اين پژوهش برآمده از اين پرسش است كه «چرا براي يك زبان يگانه نام‏هاي متفاوتي وجود دارند؟» در اين مقاله، مواردي كه مطالعه شده‌اند عبارتند از:تأثير عامل‏هايِ اجتماعي و سياسي بر نام‏گذاري گونه‏هاي زباني و اهميت توجه به پيوندهاي خويشاوندي و همانندي‏هاي ساختاري زبان‏ها. سپس، نام‏هاي ثبت‏شده براي گونه‏هاي زباني ايران در نرم‏افزار «اطلس زباني ايران» دسته‏بندي و تحليل شده و ويژگي‏هاي نام‏هاي هر مقوله برشمرده شده است. اين پژوهش به لحاظ روش‌شناختي از نوع استقرايي است و يك روش توصيفي تحليلي مورد استفاده قرار گرفته است. در بخش نتيجه‏گيري‏، استدلال شده كه نام‏گذاري گونه‏هاي زباني متأثر از عوامل غيرزبانيِ اجتماعي، سياسي و جغرافيايي است. براي بازشناسي گونه‏هاي زباني از يكديگر و تعيين نام دقيق آنها، بايد به ويژگي‏هاي زباني متمايزكننده و گنجينۀ واژگان اصلي آنها، تأثير تماس زباني درازمدت جامعه‏هاي زباني و نظر و احساس گويشور دربارۀ گونۀ زباني خود توجه شود. در بخش‏هاي مختلف مقاله، بحث‏ها و استدلال‏هاي ارائه‏شده، به نمونه‏هاي مقتضي مستند شده است.