بررسي مقايسه‌اي بسامد كاربرد استعاره مفهومي «علم» در گفتار خاتمي، احمدي‌نژاد و روحاني

نظام آموزش‏ عالي هر كشور از مهم‌ترين نهادهاست زيرا تربيت‌كنندۀ نيروهايي است كه ادارۀ كشور را به عهده مي‌گيرند، لذا سياست‌گذاري‌هاي غلط در اين نهاد مي‌تواند آسيب جدي به كشور وارد سازد. يكي از اين رويكردهاي نادرست به علم كه در آموزش ‏عالي ايران در دهه‌هاي اخير وارد شده است نگاه كمّي و اقتصادي به علم و تجاري‌سازي دانش است. اين پژوهش بر آن است تا با بررسي استعارۀ علم/دانش در گفتار سه رئيس‏جمهور، نشان دهد كه چگونه نگاه اقتصادي و تجاري به علم، در سخنان آن‏ها بازتاب يافته است. به لحاظ چارچوب نظري و روشي، اين پژوهش مبتني بر نظريه و رويكرد ليكاف و جانسون (1998) و چارتريس‏بلك (2004) است. نتايج بررسي داده‌ها نشان مي‌دهد كه محمود احمدي‏نژاد در مقايسه با دو رئيس‌جمهور ديگر، در سخنراني‏هاي خود، از گفتمان استعاري بيشتر بهره برده است. همچنين حوزه‏هاي مفهومي كالا، مكان، سفر، به ترتيب پربسامدترين حوزه‏هاي مفهومي به‏كاررفته به مثابه حوزۀ مبدأ استعاره‏ها در پيكرۀ مرجع هستند. حوزۀ مبدأ كالا با تخصيص 78% از آمار استخراج شده از استعاره‏هاي مفهومي، پربسامدترين حوزۀ شناخته شده است. به علاوه، برجسته بودن نگاه كالايي و اقتصادي به علم، در سخنان هر سه رئيس جمهوري نشان‌دهندۀ ذهنياتي است كه منجر به وضعيت ناهنجار كنوني در دانشگاه‌ها شده است.