بررسي تأثير دوزبانگي و كاركردهاي اجرايي بر شاخص‌هاي ريز‌ساختار داستان در كودكان دوزبانۀ كردي-فارسي‌زبانِ با اختلالِ طيفِ اُتيسم

اگرچه در مواردي بسيار، به مشكلات كودكان تك‌زبانۀ اُتيستيك در روايت داستان و كاركردهاي اجرايي آن اشاره و پرداخته شده است اما در رابطه با تأثير دوزبانگي بر اين مهارت‌‌ها، در افراد دوزبانه، به ويژه در كودكان دوزبانۀ ايراني، اطلاعات كافي در دسترس نيست. پژوهش حاضر تأثير دوزبانگي بر روايت داستان و كاركردهاي اجرايي 20 كودك 7 تا 12 سالۀ دوزبانۀ كردي-فارسي‌زبان و تك‌زبانۀفارسي‌زبان اُتيستيك را با 20 كودك دوزبانه و تك‌زبانۀ طبيعي مورد مقايسه قرار داده است. داستان‌هاي روايت شدۀ آزمودني‌ها، در سطح ريزساختار، مورد تحليل قرار گرفتند. همچنين تكاليف كاركردهاي اجرايي يعني تكليف توجه ديداري كلي-جزئي و تكليف حافظۀ فعال 2-Back نيز اجرا گرديد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه كودكان دوزبانۀ اُتيستيك در مقايسه با كودكان تك‌زبانۀ اُتيستيك عملكرد بهتري در پيچيدگي ساختار داستان و استفاده از بندهاي قيدي دارند. در انجام بخش كلي تكليف توجه ديداري، كودكان دوزبانۀ اُتيستيك در مقايسه با كودكان تك‌زبانۀ اُتيستيك كه در مقايسه با ساير گروه‌ها بيشتر از اطلاعات جزئي استنتاج مي‌كردند، سرعت و صحت پاسخ‌هاي آزمودني‌هاي دوزبانۀ اُتيستيك در انجام تكليف 2-back در مقايسه با آزمودني‌هاي تك‌زبانۀ همتاي آنها بالاتر بود. تحليل‌هاي همبستگي بين روايت داستان و كاركردهاي اجرايي نشان داد كه آزمودني‌هاي دوزبانۀ اُتيستيك در مقايسه با كودكان تك‌زبانۀ همتاي خود از گسترۀ وسيع‌تري از كاركردهاي اجرايي خويش در روايت داستان بهره مي‌جويند. نتايج پژوهش حاضر نشان داد كه كودكان دوزبانۀ اُتيستيك در مقايسه با همتايان تك‌زبانۀ خود از نظر توليد عناصر ريزساختار داستان و همچنين توجه ديداري و مهارت‌هاي حافظۀ فعال عملكرد بهتري دارند.