اثر مصرف كود نيتروژن و ورمي‌كمپوست بر خصوصيات زراعي، عملكرد و كيفيت دانه كنجد (Sesamum indicum L.)

به‌منظور بررسي اثر مصرف كود شيميايي نيتروژن و ورمي‌كمپوست بر عملكرد و اجزاي عملكرد كنجد (رقم ناز تك‌شاخه)، آزمايشي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با ده تيمار و سه تكرار در سال زراعي 96-1395 در شهرستان طارم استان زنجان اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل مقادير صفر، 30،60 و 90 كيلوگرم در هكتار نيتروژن از منبع اوره بعنوان تيمارهاي شيميايي، مقادير 15 كيلوگرم در هكتار نيتروژن از منبع اوره + 2/5 تن در هكتار ورمي كمپوست، 30 كيلوگرم در هكتار نيتروژن از منبع اوره + 5 تن در هكتار ورمي‌كمپوست، 45 كيلوگرم در هكتار نيتروژن از منبع اوره+ 7/5 تن در هكتار ورمي كمپوست به عنوان تيمارهاي تلفيقي و 5، 10 و 15 تن در هكتار ورمي كمپوست به عنوان تيمارهاي آلي بودند. نتايج نشان داد كه بيشترين ارتفاع بوته، تعداد كپسول در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه و عملكرد دانه ( با ميانگين 3087/17 كيلوگرم در هكتار) مربوط به تيمار تلفيقي 45 كيلو‌گرم در هكتار نيتروژن + 7/5 تن در هكتار ورمي‌كمپوست بود كه با تيمار تلفيقي 30 كيلوگرم نيتروژن + 5 تن در هكتار ورمي كمپوست اختلاف معني داري نداشت. بيشترين عملكرد زيستي با ميانگين 8360 كيلوگرم در هكتار مربوط به تيمار تلفيقي 45 كيلوگرم نيتروژن + 7/5 تن در هكتار ورمي كمپوست مشاهده شد كه نسبت به تيمار شاهد 85/57 درصد افزايش داشته اشت. ميزان روغن دانه تحت تاثير هيچ يك از تيمار هاي كودي قرار نگرفت، در نتيجه عملكرد بالاي روغن در تيمار هايي بدست آمد كه عملكرد دانه بيشتري داشتند. سرعت رشد گياه هم تحت تاثير تيمارهاي كودي قرار گرفت و معني دار شد. بطوري كه بالاترين سرعت رشد گياه در تيمار تلفيقي 45 كيلوگرم نيتروژن + 7/5 تن در هكتار ورمي كمپوست به دست آمد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه استفاده از كود تلفيقي (شيميايي و آلي) مناسب تر از ساير تيمار هاي نيتروژن (شيميايي) براي افزايش عملكرد دانه كنجد است.