تحليل پايداري عملكرد، وراثت‌پذيري و مشخصه‌يابي لاين‌هاي اميدبخش جو (Hordeum vulgare L.) در نيشابور

جو (Hordeum vulgare L.) بعد از گندم از لحاظ سطح زير كشت در ايران مقام دوم را دارد. به‌منظور شناسايي و گزينش ژنوتيپ‌هاي مطلوب جو، نوزده لاين اميدبخش، به همراه رقم به‌رخ به عنوان شاهد در قالب طرح بلوك‌هاي كـامل تصادفي در سه تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي نيشابور طي سه سال زراعي 98-1395 كشت و مورد مطالعه قرار گرفتند. صفات اصلي شامل تعداد روز تا ظهور سنبله، تعداد روز تا رسيدگي، طول دوره پرشدن دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته و عملكرد دانه اندازه‌گيري شدند. از تجزيه GGE باي‌پلات، تجزيه باي‌پلات صفت×ژنوتيپ و برآورد وراثت‌پذيري و سود ژنتيكي جهت بررسي اهداف اين پژوهش استفاده شد. بر اساس نتايج تجزيه پايداري، ژنوتيپ‌هاي G12 و G3 به عنوان لاين‌هاي داراي عملكرد مطلوب و پايدار بوده و نزديك‌ترين ژنوتيپ‌ها به آن‌ها، ژنوتيپ‌هاي G9، G11، G15 و G16 بودند. در اين پژوهش مشخص شد كه ژنوتيپ‌هاي داراي عملكرد بالا، از دوره پرشدن دانه طولاني، زمان گلدهي كوتاه‌تر و ارتفاع بوته كمتر برخوردار بودند و با توجه به وراثت‌پذيري عمومي و سود ژنتيكي بالا براي صفات مذكور مي‌توان از آن‌ها براي گزينش لاين‌هاي پرعملكرد بهره گرفت. در مجموع براساس نتايج اين پژوهش بهترين ژنوتيپ‌ها در منطقه نيشابور براساس عملكرد دانه و پايداري آن، وزن هزار دانه، طول دوره پرشدن دانه و زودرسي ژنوتيپ‌هاي 12، 3 و 9 بودند.